YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
12 Punto14 Punto16 Punto18 Punto
Yeni Vergi Usul Kanunu’nda “Uzlaşma Kurumu” Yeniden Düzenleniyor
11 Ocak 2016 09:12

Bilindiği gibi; Maliye Bakanlığı, iki yıldır süren Türk Vergi Sistemi’nin temel taşlarından olan  Vergi Usul Kanununu yeniden yazma çalışmalarını tamamladı. Vergi Usul Kanunu’muz 1961 yılından bu yana uygulamada olup, ihtiyaç duyuldukça değişikliklerle güncel hale getirilmeye çalışılmaktaydı. Yasanın, günümüzün koşullarına uyacak şekilde yenilenmesi gerekiyordu.  Bu amaçla, ilgili odalardan teklifler ve düzenlemelere yardım için bilgiler istenerek şekillendirilen çalışma, ek ve geçici maddelerle 472 maddeden, 321'e indirilmiş, dili sadeleştirilip, kısa öz hale getirilmiştir. Ayrıca yasada;

  • Uzlaşma usullerinin yeniden düzenlenmesinden,
  • Vergisini düzenli ödeyenlere vergi indirimi,
  • Vergi yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere, yani kötü mükelleflere teşvik vermeme,
  • Vergi mahremiyetinin basın yayın yoluyla ihlali gibi konuları içeren mükellef hak ve ödevlerine yeni düzenlemeler, 
  • Kaçakçılık cezasının ertelenmesinin kaldırılması,
  • Elektronik ortamda işyeri kavramına düzenlemeler,
  • İspat yükünü mükellefe bırakan düzenlemeler,
  • Resen tarhiyatta cezayı iki kata çıkaran düzenlemeler,
  • Tacirlerin tutacakları defterler ve düzenleyecekleri belgelerle ilgili düzenlemeler,
  • Bütün vergiler için pişmanlıktan yararlanma imkânı,
  • Takdir Komisyonlarının matrah takdir yetkisini kaldıran düzenlemeler 

gibi birçok yeni ve değişen düzenleme yapılmıştır.

Vergi Usul Kanunu tasarısı meclise gelip yasallaştığı zaman vergide birçok şey değişeceğe benziyor. Okurlarımız için incelediğim yeni Vergi Usul Kanunu yasa tasarısında dikkat çeken, toplumun birçok kesimini ilgilendiren hususları yazılarımda zaman zaman anlatmaya çalışacağım. Bugün taslakta değişiklik içeren bölümlerden biri olan “Uzlaşma” konusunu kısaca anlatacağım.

Yeni Vergi Usul Kanunu’nda Uzlaşma Kurumu Yeniden Düzenleniyor

“Uzlaşma nedir?” diye soracak olan okurlarımız olabilir. Uzlaşma; Maliye Bakanlığı'nın incelemeye yetkili birimleri ve vergi müfettişlerinin vergi incelemelerinde bulundukları vergi mükellefi şahıs veya şirketlere ceza kesmeleri durumunda, mükelleflerin adlarına yapılan cezalı işlemi yargıya intikal ettirmeden önce, vergi idaresi ile kesilen verginin aslı, vergi ziyaı cezası, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları hususunda anlaşmak için başvurabilecekleri idari bir çözüm yoludur.

Vergi incelemelerinde, eğer bir vergi mükellefi vergi kaybına sebep vermiş ise, kendisine verginin aslı ve duruma göre bir ile üç katı vergi cezası kesilir. Verginin haksız kesildiğini düşünen şirketler hem vergi aslında, hem de cezada indirim sağlamak için Maliye ile uzlaşmaya gidebiliyor. Uzlaşma sonucunda anlaşılan rakam kesinleşiyor. Bugüne kadarki uzlaşma sonuçlarına baktığımızda; cezaların, genellikle tamamına yakın kısmı kaldırılmaktadır. Vergilerde ise, dosyalar tek tek inceleniyor, dosyanın durumuna göre, vergi aslında indirim yapılabiliyor. Mükellefin haklı olma durumuna göre sıfırlama bile olabiliyor. Uzlaşmanın olmaması halinde vergi mahkemelerine dava açma yoluna da gidilebilmektedir.

Yeni Vergi Usul Kanunu Taslağı Yasallaştığı Zaman Uzlaşmada Ne Değişecek?

Uzlaşma ile ilgili Vergi Usul Kanunu taslağının 297. Maddesine baktığımızda en dikkat çekici husus; vergi aslında indirimin artık kaldırılıyor olmasıdır.

Uzlaşmada vergi aslında indirim ancak şu hallerde mümkün olabilecektir:

1-“Uzlaşmaya konu vergide vergi hatası bulunması”; vergi hatası, vergiye ilişkin hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi anlamına gelir.

2-“Uzlaşmaya konu olayla ilgili aksi yönde istikrar kazanmış yargı kararları bulunması”.

  1. “Yazılı yanılma halinin bulunması”; yani yetkili makamların mükellefin kendisine yazı ile yanlış izahat vermiş olmaları veya bir hükmün uygulanma tarzına ilişkin bir içtihadın değişmiş olması hâlinde vergi cezası kesilmez ve gecikme faizi hesaplanmaz. Yanılma hali ise tebliğ ve yönetmeliğin değiştiğinden haberi olmayan denetçinin ceza yazması olarak görülebilir.
  2. “Mütalaada, önerilen tarhiyata ilişkin olarak maddede belirtilen aykırılıklar bulunduğunun bildirilmesi”; uzlaşma görüşmelerinde, uzlaşma komisyonu, tarhiyatın dayanağı olan vergi inceleme raporunda tarhiyatla ilgili hukuki değerlendirmelerin Vergi Kanunları ile bunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ ve sirkülerlere aykırı olduğu kanaatine varmaları durumu.

 

Kaldırılan Diğer Maddeler

Taslak halen geçerli yasadaki uzlaşmayı ilgilendiren üç maddeyi kaldırıyor:

- Mükellefin kanunu gereği kadar bilmediği için vergi kaybına neden olduğunu iddia etmesi.

- Müphem, yoruma mütehammil bulunan hususlarda mükelleflerin ve cezaya muhatap olanların yanılmış bulunmaları.

- Gelir Vergisi Kanunu’nda yer alan ortalama kâr haddi ve gider esası hükümlerine göre vergi tarh olunmuşsa.

Vergi Usul Kanunu taslağına bakarak, vergide değişim sürecini görmek gerekiyor. Gerçi bu süreç yeni değil; bildiğiniz gibi Kurumlar Vergisi Kanunu ile başladı, yeni baştan yazıldı ve 2006 itibariyle uygulanmaya başladı. Arkasından Gelir Vergisi Kanunu’nun yeniden yazılımıyla ilgili çalışmalar yapıldı, taslağı Maliye Bakanlığı’nda, halen üzerinde çalışılıyor.

Gelir Vergisinden sonra da bu çalışmalar devam etti ve Vergi Usul Kanunu’yla ilgili çalışmalar da büyük ölçüde tamamlandı. Bu taslaklar geçtiğimiz günlerde çeşitli meslek örgütlerinin internet sitelerinde de yer aldı ve kamuoyunun bilgisine sunulmuş oldu.

Bunun arkasından önümüzdeki aylarda, KDV ve ÖTV başta olmak üzere, diğer kanunlarla ilgili olarak taslak çalışmalarını da görüyor olacağız. Aslında tüm bunlardan, hem mevzuat modernleşmesini, hem de kayıt dışı ile sıhhatli mücadele alt yapılarının oluşturulduğunu görmekteyiz.

Yazarın Önceki Yazıları
Tarıma dayalı yatırımlara kırsal kalkınma destekleri geldi! 18.09.2017Yabancılara Konut Veya İşyeri Satışında KDV İstisnası 11.09.2017E Ticaret Siteleri Dikkat! 05.09.2017Artık Yıllık İzin Bölümler Halinde Kullanılabilir 21.08.2017Vergi İdaresi İncelemeye Sevk Etmeden İzahat İsteyecek 14.08.2017İşsizlik Sigortası Hakkında Bilinmesi Gereken Tüm Hususlar 07.08.2017İşçi çalıştıran patronlar bunlara dikkat 31.07.2017Yurtdışında Yaşayanlarda Emeklilik 24.07.2017Devlet Memurlarında Refakat Bakım İzni 17.07.2017Genç işsizliğin çözümü girişimci sayısını arttırmak 10.07.2017Hafta Tatili Kalktı mı? 03.07.2017Bayramda Sigortalı Personeller Çalıştırılabilir mi? 24.06.2017Bayram tatili için çalışanlar neler soruyor? 19.06.2017Ara dinlenme eksik kullandırılan işçi haklı fesih yapabilir 12.06.2017İş Güvenliği Uzmanı zorunluluğuna erteleme geliyor 05.06.2017Yazarın tüm yazıları için tıklayınız.