18 Ekim 2017 Çarşamba
  • Altın151,481
  • BIST106.991
  • Dolar3,6762
  • Euro4,3196
  • Euro/Dolar0.00
  • Sterlin4,8356
  • İstanbul17 °C
  • Ankara6 °C
  • İzmir17 °C
  • Konya11 °C
  • Adana16 °C
  • Antalya16 °C
  • Diyarbakır13 °C
  • Bursa12 °C
  • Kayseri4 °C
  • Kocaeli6 °C
  • Şanlıurfa15 °C
  • Gaziantep14 °C
  • İçel20 °C
YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
12 Punto14 Punto16 Punto18 Punto
Kurumsallaşma ve Denetimin Aile Şirketlerinde Önemi
31 Ağustos 2015 08:43

Aile şirketleri tüm ülkeler için çok önemli birer ekonomik zenginlik, istihdam ve katma değer unsurlarıdır. Türkiye’deki şirketlerin büyük çoğunluğu aile şirketlerinden oluşmakta ve bunların büyük çoğunluğunun da kurumsallaşma açısından çok ciddi sorunları olduğu bilinmektedir.

 

Ekonomide bu denli önemli olmalarına karşın, aile şirketlerinin ömrü ne yazık ki kısa olmaktadır. Bu şirketlerin çoğunluğu ikinci kuşakta kuşak döneminde iflas etmekte ya da el değiştirmektedir. Yapılan araştırmalara göre üçüncü kuşağa dek yaşayanların sayısı ise % 10’ nun altındadır. Bana göre; aile şirketlerinin başarısızlıklarının veya dağılmalarının arkasındaki temel sorun, kurumsallaşamama ve doğru  hesap verebilir bir iç kontrol sistemi kuramamalarından kaynaklanmaktadır.

İç Kontrol Nedir Şirkete Ne Faydası Var?

İç kontrol;

  • İşletme operasyonlarının etkinliği ve verimliliğini,
  • Mali raporlama sisteminin güvenirliliğini,
  • Yasal düzenlemelere uygunluk sağlamayı amaçlayan ve bu konuda makul güvence oluşturmak için tasarlanmış ve iş süreçleri içinde yer almasından ötürü bir sistem olarak nitelendirilmektedir.

Tanımından da anlaşılacağı üzere; iç kontrol, bir organizasyonun aşağıdan yukarıya, yukarıdan aşağıya her kesimi ile içinde olduğu bir sistemdir. İş akışlarının içerisinde iç kontroller yer alır. Diğer bir ifadeyle, iç kontrol sisteminin bir işletmede var olmamasının olumsuz sonuçları; para ve mal kaybı, hatalı kararlar alınması, suistimal ve dolandırıcılıklarla karşı karşıya kalınması, gelir kaybı ve amaçlara ulaşılamamasıdır.

İç denetim çalışmalarının başarıya ulaşması için, aile şirketi sahip ya da ortakları öncelikle yetki paylaşımı konusunda zihinlerindeki problemi çözmelidirler. Bu problemi çözmeden iç denetim dahil, hiçbir şey bu şirketlerin kurumsallaşmasına katkıda bulunamaz. Kurumsal yönetim ilkelerinden şeffaflık, hesap verebilirlik, sorumluluk, adillik ve yetki devri kavramlarının gereklerinin büyük ölçüde başarılamaması ülkemizdeki aile şirketlerinin dağılıp yok olmalarına temel teşkil etmektedir.

Ayrıca, aile şirketlerinde hesap verebilirlik kavramının gereği raporlama, iç kontrol sistemlerinin tam gelişmemesi de bu şirketlerin çöküşlerindeki temel sebeplerdir.

İşte, bu amaçla biz aile şirketlerine mutlaka bir iç kontrol sistemi kurun veya dışarıdan destekle şirketlerinizin denetimini sağlayın önerisinde bulunuyoruz.

İç kontroller,  amaçlarına göre  aşağıdaki gibi sınıflandırılabilmektedir: 

  • İstenmeyen durumların meydana gelmesini önleyici kontroller,
  • Meydana gelmiş bir istenmeyen durumu ortaya çıkarıcı kontroller,
  • İstenen bir durumun meydana gelmesine ya da oluşmasına sebebiyet veren yönlendirici kontroller,
  • Olmayan, ya da maliyeti çok yüksek herhangi bir kontrolün doğurduğu boşluğu doldurucu/telafi edici kontroller.

İç kontrol sistemi; bir işletmenin varlıklarını korumak, muhasebeye ve diğer faaliyetlere ilişkin  bilgi ve raporların doğruluk ve güvenilirliğini sağlamak, işletmenin faaliyetlerinde etkinliği artırmak ve işletme  yönetimince belirlenen politikalara işletme faaliyetlerinin uygunluğunu  saptamak için kullanılır. Tüm bunları yapan  iç kontrol sistemi beş unsurdan oluşmaktadır.

  • Kontrol Ortamı,
  • Risk Değerlemesi,
  • Bilgi ve İletişim,
  • Kontrol Faaliyetleri,
  • Gözetim.

Sonuç olarak; işletmelerin, kişilere bağlı olarak yönetilen iktisadi birimler olmak yerine, çeşitli boyutlarda gelişmiş ve yerleşmiş sistemlere sahip kurumlar şekline dönüşmesi gerekliliği ve bunun çağdaş işletme ve yönetim anlayışının en önemli çalışma alanlarından biri haline geldiği yaygın şekilde kabul görmektedir. Bu bağlamda, sürdürülebilirlik kavramı ön plana çıkmakta ve her şirket tarafından ilk hedeflerden biri olarak gösterilmektedir.

Konuya sürdürülebilirlik ile ilgili ciddi sorunlar yaşayan aile şirketleri açısından bakacak olursak; bu tarz şirketlerin büyüklükleri ve gelişim evreleri ne olursa olsun, kendilerine has özelliklerinden dolayı kurumsallaşma yolunda normalden daha fazla zorlanmaları doğal karşılanmaktadır. Aile içi çıkar, inanç, değer ve ilişkilerin işe yansıması, değişime kapalı kültür anlayışı, aileden olmayan çalışanlara güvenilmemesi gibi noktalar kurumsallaşmayı zorlaştıran unsurlar arasında gösterilebilir. Fakat aile şirketinin hesap verebilir ve şeffaf bir yönetim anlayışına sahip olması gerekir. Bu bağlamda, kurumsallaşma ve iç kontrol mekanizmalarının geliştirilmesi ömürlerini uzatacağından, aile şirketlerimizin biran önce işletmelerinde denetim ve kontrol mekanizmalarını kurmaları veya bu konuda profesyonel destek almaları iş ve işletmelerinin ömrünü uzatacaktır.

Yazarın Önceki Yazıları
Şirketlerde Gayrimenkul Alımında Vergi Durumu 16.10.2017SMS ile İş Sözleşmesi Sonlandırılabilir mi? 09.10.2017Okul Harcamaları Gider Yazılır mı? 02.10.2017İmalatçı Kobi’lere Kosgeb’den Destek 27.09.2017İmalatçı Kobi’lere Kosgeb’den Destek 25.09.2017Tarıma dayalı yatırımlara kırsal kalkınma destekleri geldi! 18.09.2017Yabancılara Konut Veya İşyeri Satışında KDV İstisnası 11.09.2017E Ticaret Siteleri Dikkat! 05.09.2017Artık Yıllık İzin Bölümler Halinde Kullanılabilir 21.08.2017Vergi İdaresi İncelemeye Sevk Etmeden İzahat İsteyecek 14.08.2017İşsizlik Sigortası Hakkında Bilinmesi Gereken Tüm Hususlar 07.08.2017İşçi çalıştıran patronlar bunlara dikkat 31.07.2017Yurtdışında Yaşayanlarda Emeklilik 24.07.2017Devlet Memurlarında Refakat Bakım İzni 17.07.2017Genç işsizliğin çözümü girişimci sayısını arttırmak 10.07.2017Yazarın tüm yazıları için tıklayınız.