YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
12 Punto14 Punto16 Punto18 Punto
İşçinin maaşında indirim, görevini değiştirme mümkün müdür?
18 Nisan 2016 09:35

Bu haftaki makalemi birçok çalışanı ilgilendireceğini düşündüğüm, bir okurumuzdan gelen soru üzerine kaleme aldım, gelen soru şöyle:

“28 Şubat 2014 tarihinde mail ortamında bir işçi ile bir tartışmamız oldu. Olay şirket yönetimine intikal etti. Sebebini bilemediğim nedenlerden dolayı bu olay bir kenara bırakılmıştı. Bu ay maaşım düşürülüp, görev yerim değiştirilerek, haksız bir şekilde aleyhimde baskı kuruldu. Sizden aşağıdaki sorularıma yanıt vermenizi rica ederim:

  • Disiplinlik bir olay tarihinden en geç kaç gün sonra işveren işçiyi işten çıkarabilir?
  • Baskı kurularak imza karşılığında işçinin maaşının düşürülmesi işinin değiştirilmesi yasal mı?”

Disiplinlik bir olay olduğunda işveren işçiyi kaç gün içinde işten çıkarabilir?

İş Kanunu’muzun 25. Maddesinde belirtilen;

-        Sağlık sebepleri

-        Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri

-        Zorlayıcı sebepler

oluşması halinde, işveren açısından iş akdinin feshine haklı sebep oluşmuş demektir. İşveren bu durumlarda işçisini İş Kanunu’nda belirtilen usul ve kurallara uyarak, hemen işten çıkarabilir. İş Kanunu’muzun  25. Maddesi, işveren açısından iş akdinin fesih hakkını anlatmıştır. Bu maddede belirtilen hallerin oluşması durumunda, işveren ihbar süresi beklemeden hemen hizmet sözleşmesini sonlandırabilir.

İş Kanunu’muzdaki 24 ve 25 inci maddelerde gösterilen, “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallere”  dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi; iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden (bu öğrenme mutlaka yazılı olarak yapılmalıdır) başlayarak, altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde, bir yıllık süre uygulanmaz.

İşçinin maaşının düşürülmesi, işinin değiştirilmesi yasal mı?

4857 sayılı İş Kanunu’muzun 62. maddesine göre; "Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz.". Bu şekilde işçi ücretinde azaltma yapılmasının herhangi bir müeyyidesi yoktur.

İş Kanunu’muzun 24/II-e maddesi, işçinin maaşında eksiltme yapılması durumunda, işçiye haklı fesih hakkı vermektedir. Bu maddeye baktığımızda;  "İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse…" hükmünü görmekteyiz. Bu durumda işçi haklı nedenle derhal fesih hakkını kullanıp, iş sözleşmesini sona erdirebilir ve yasal haklarını işverenden talep edebilir.

İşveren işçinin görev yerini değiştirebilir mi?

Bu konu ile ilgili Çalışma Koşullarında Değişiklik İşçiye Sözleşmeyi Fesih Hakkı Verir mi? başlıklı makalemde, çalışma koşulları ile ilgili işçinin fesih hakkını yazmıştım. Fakat İş Hukuku’nun en tartışmalı alanlarından biri, çalışma koşullarının tespiti ile bu koşulların uygulanması, değişiklik yapılması, en nihayet işçinin kabulüne bağlı olmayan değişiklik ile işverenin yönetim hakkı arasındaki ince çizgidir.

İş Hukuku, işçi hakları yönünden sürekli ileriye yönelik gelişimci bir karaktere sahiptir. Bu anlayıştan hareket edildiğinde, işçinin haklarının, iş ilişkisinin devamı sırasında daha ileriye götürülmesi, İş Hukuku’nun temel amaçları arasındadır.

İş ilişkisinden kaynaklanan ve işin yerine getirilmesinde tabi olunan hak ve borçların tümü çalışma koşulları olarak değerlendirilmelidir.

Çalışma koşullarında değişiklik, çeşitli gerekçelerle ortaya çıkabilir. Değişiklikte esas olan iş sözleşmesinin içeriğinin ve varlığının korunmasıdır. Diğer bir ifadeyle, işveren iş sözleşmesi ile belirlenen iş koşullarında tek taraflı değişiklik yapamaz., İşverenin bu uygulaması, iş şartlarının işçi aleyhine olarak tek taraflı değiştirilmesidir. Bu husus Yargıtay 9.Hukuk dairesinin 2003/18667 sayılı kararında da bu şekilde tanımlanmıştır.

Yine Yargıtay 9.Hukuk dairesi 2005/16151 sayılı kararında; “…işverenin, iş yerini en iyi şekilde yürütebilmek için yönetim yapılanmasını değiştirmesi yönetim hakkı ile ilgilidir…” demektedir Fakat yönetim hakkı, çalışma koşullarının tek taraflı belirlenmesinde işverene sınırlı yetki verir. Örneğin, işveren aynı ücret ve şartlarda başka bir birimde işçiyi çalıştırabilir. Ancak, ücretini ve statüsünü düşürerek işçiyi muvafakati olmadan çalıştıramaz.

Yazarın Önceki Yazıları
Ülkemizin Yerli Markalarını Boykot Ederek Vebale Girme 22.05.2017Kadın Memurlarımız İzin Haklarınızı Biliyor musunuz? 15.05.2017Esnafa Yeni Kredi İmkanı Getirildi 08.05.2017İşten Atılanların Hakları Ve Zamanaşımı 01.05.2017Şirketlere Stajer Çalıştırma Zorunluluğu 24.04.2017Yabancı Yatırımcı ve Bilim Adamına Turkuaz Kart Geldi 10.04.2017İhracatçılara Hususi Damgalı(Yeşil) Pasaport İmkânı Geldi 03.04.2017İşsiz Kalana Devlet Destekleri 27.03.2017Artık zihnimizdeki prangalarından kurtulma zamanı 23.03.2017İzne Çıkmayıp, Ücretini Alabilir miyim? 20.03.2017Düzenli Ödeyene Vergi İndirimi, Esnafa Ahilik Sandığı Geldi 13.03.2017İki milyon istihdam için getirilen teşvikler 06.03.2017İnşaat Sektörü Nereye Gidiyor? 27.02.2017Üretim Yapan Kobilere Birleşmede Vergi Muafiyeti 20.02.2017Piyasayı Canlandıracak Vergi İndirimleri Geldi 06.02.2017Yazarın tüm yazıları için tıklayınız.