YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
12 Punto14 Punto16 Punto18 Punto
İki yerde sigortalı çalışılabilir mi?
15 Haziran 2015 09:48

Halen bir işte çalışan işçi, asıl işinin yanı sıra yan iş niteliğinde olan ikinci işte çalışmak veya aynı şekilde emekli maaşının düşük olması sonucunda, ekonomik sıkıntı çeken emekli işçi tekrar çalışmak zorunda kalmaktadır. Bu nedenle ülkemizde başka işte çalışma yaygınlaşmaktadır. Ancak “Başka işte çalışma” İş Kanununda düzenlenmemiştir. Fakat 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nunSigortalılığın Zorunlu Oluşu” başlıklı 92. maddesinde;

Kısa ve uzun vadeli sigorta kapsamındaki kişilerin; sigortalı ve genel sağlık sigortalısı olması; genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilerin ise genel sağlık sigortalısı olması zorunludur. Bu Kanunda yer alan sigorta hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmak, azaltmak, vazgeçmek veya başkasına devretmek için sözleşmelere konulan hükümler geçersizdir.” denmiştir.

5510 sayılı Kanunun 4. Maddesinde sigortalı sayılanlara, 5. maddesinde kısmen sigortalı sayılanlara yer verilmiş ve 6. maddesinde ise kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında sigortalı sayılmayanlar sıralanmıştır. Buradan da anlaşıldığı gibi kaç işte çalışırsanız çalışın, sigortalı olmak zorundasınız.

Başka işte çalışmanın şartları nelerdir ?

Başka işin varlığından söz edebilmek için;

İlk şart; bir asıl iş akdinin varlığı gerekmektedir. Başka işte çalışma, kısmi süreli çalışma olmakla beraber, her kısmi süreli çalışmanın da başka işte çalışma olmadığını söyleyebiliriz.

Başka işin varlığının

İkinci şartı; işçinin asıl iş ilişkisi ile yasal azami çalışma süresini (Yasal azami çalışma süresi haftada 45 saattir) doldurmaması gerekmektedir.

İşçi, asıl işinde yasal azami çalışma süresini doldurmadığı oranda başka iş mümkün ve geçerlidir. Aksi takdirde asıl iş ile başka işteki çalışma süresinin kanunda belirtilen azami miktarı aşmış olacak ve işçi için sağlık ve güvenlik yönünden sakınca yaratacaktır.

Haftalık çalışma süresi olan 45 saatin aşılması durumunda, İş Kanununda işçinin haftalık çalışma süresinin belirlendiği emredici hukuk kuralına aykırılık oluşturacaktır. Ancak, işçinin 45 saat çalışmasına aykırılık teşkil eden iş sözleşmesi Borçlar Kanunun 27. maddesi uyarınca kesin hükümsüz sayılması, İş Kanunu ile korunmak istenen işçinin aleyhine sonuç doğuracaktır. Ayrıca  işçilerin çalışma sürelerine getirilen sınır sadece haftalık sınırlama olmayıp, İş Kanununun 63/f.2 maddesi ve Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 4/f.3 maddesi ile günlük çalışma süresinin 11 saati aşamayacağı hükme bağlanmıştır.

İkinci işte çalışırken temel kurallar ne olmalıdır?

  • İşçinin başka iş yapması sadakat borcuna aykırı olmaması gerekir.
  • İşçinin hizmetini, işverenin yararına uygun olarak yapması ve işverene zarar verebilecek hareketlerden kaçınması gerekmektedir.
  • İşçinin daha sonra farklı bir işverenle başka iş ilişkisi içine girmesi halinde bu durumun ilk işveren aleyhine sonuçlar doğurmaması gerekir.
  • Başka işte çalışma, işveren açısından haksız rekabet doğurmaması gerekmektedir.
  • Rekabet etmeme borcu iş sözleşmesinin devamı süresince sadakat borcu kapsamında değerlendirilir.
  • İşçi çalıştığı süre boyunca işverene ait mesleki ve ticari sırları kullanarak başka işverenin altında çalışması rekabet borcunun ihlali anlamına gelecektir.
  • Ayrıca başka işte çalışma işçinin asıl işindeki çalışma gücünü olumsuz etkilememelidir.

İşçinin başka işte çalışmasının sözleşme hükümleri ile yasaklanabileceği veya sınırlanabileceği ileri sürülse de, böyle bir hüküm Medeni Kanunun 23. maddesi (“Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlaka aykırı olarak sınırlayamaz”) uyarınca işçinin sahip olduğu kişilik haklarına aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle mahkemede geçersiz sayılacaktır.

İkinci bir işte çalışma işverene haklı fesih hakkı verir mi?

İş sözleşmesinde başka bir işte çalışma yasağı yoksa veya işveren işçinin başka bir işte çalışmasına izin vermiş ise işçi başka bir işte de çalışabilir. Ancak, işveren işçinin ikinci bir işte çalışmasını öğrendikten itibaren 6 iş günü içinde, işçinin iş sözleşmesini şu koşullar altında tazminatsız olarak sona erdirebilir:

  • İşçinin ikinci bir işte çalışmayacağına dair yazılı bir muvafakati varsa,
  • İşçinin ikinci işte çalışmasından dolayı veriminde düşüş varsa,
  • İşçinin yukarıda yazılı olan “ikinci bir işte çalışma şartlarını” yerine getirmiyorsa.
  • İşçinin başka işte çalıştığı SGK kayıtlarından ispatlanabilir.
  • İşçinin, iş mahkemesine gidip gitmemesi kendi bileceği iştir.

 

Hafta tatilinde başka yerde çalışabilir miyim?

Hafta tatili, işçi açısından yasayla teminat altına alınmış bir hak olup, işçinin bu hakkını kullanırken dinlenmek yerine, bir başka işte çalışması tamamen özgür iradesi çerçevesinde değerlendirilebilecek kötü niyet taşımayan, hakkaniyete aykırı olmayan bir tercihtir.

Ancak işçi, hafta tatillerinde bir başka iş yerinde çalışırken asıl çalışmakta olduğu işinde yorgunluk/dikkat zayıflığı vs. durumlardan dolayı iş ilişkisinin sağlıklı devamına halel getiriyor ise, bu durum işveren açısından haklı fesih nedeni olarak düşünülebilir. Böyle bir durumda da mutlaka işçinin yazılı olarak uyarılması, savunmasının alınması gerekecektir.

Bu hususta T.C. Yargıtay 9.Hukuk Dairesi. 1998/5032 K. 1998/6738 Nolu kararında İşçinin İşverenin İzni Olmadan Başka İş Yerinde Çalıştığının Belirlenmesi halini  İş Kanununun 17 / 2-d maddesindeki doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış kapsamına girmektedir. Diyerek ikinci işte çalışan işçiye fesih edilen sözleşmesinden dolayı ihbar ve kıdem tazminatını hak etmediği kararını vermiştir.

Aynı anda SSK – BAĞ-KUR veya Emekli Sandığı sigortalılığı olur mu?

Çalışma durumuna göre hem (4/a) SSK’lıları, hem (4/b) BAĞ-KUR ’luluğu, hem de (4/c) Emekli Sandıklı olmayı gerektirecek şekilde ikisine veya üçüne tabi olacak şekilde çalışması olsa bile, bir kişi aynı anda hem SSK’lı, hem BAĞ-KUR ’lu hem de Emekli Sandık’lı olamaz. Bu durumda kanunen hangisi olması gerekiyorsa onu olması gerekir. Yani kişi üçü birden çakışacak şekilde çalışıyorsa önce Emekli Sandığına tabi olur. SSK ile BAĞ-KUR çakışıyorsa, bu durumda çalışan SSK’lı olmak zorundadır. Bu kural sigortalılığın tekliği ilkesi gereğidir.

BAĞ-KUR’lu SSK kapsamında çalışabilir mi?

Emeklilik şartları, kişilerin sigortalılık statülerine göre değişiyor. Vergi mükellefi, esnaf, çiftçi, ticari şirket ortağı, anonim şirket yönetim kurulu üyesi, kısacası BAĞ-KUR kapsamında sigortalı olan herkes, başka bir iş yerinde iş sözleşmesi ile ücretli olarak da çalışabilir.

6111 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle. Şu an BAĞ-KUR (5510 sayılı Kanun’a göre 4/b’li) kapsamında sigortalı olan kişiler, başka bir iş yerinde iş sözleşmesiyle çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce BAĞ-KUR sigortalılığı sonlanmakta ve çalışmaya başladığı tarihten itibaren bu diğer iş yerinden SSK’lı olmaktadırlar.

Yazarın Önceki Yazıları
Çekte Zamanaşımı Var mıdır? 11.12.2017E Haciz E işkence Olmamalı 04.12.2017İş Davalarında yeni bir çözüm dava öncesi Arabuluculuk 27.11.2017Nedir bu Sanal para veya kripto para? 20.11.2017Yargıtay Kararlarıyla İşçinin İmzaladığı İbraname 13.11.2017İş kazasında manevi tazminat hakkı var mıdır? 06.11.2017Çalışma koşullarında esaslı değişiklik nedir? 30.10.2017Kayıt dışının çözüm anahtarı Mali müşavirlerdir 23.10.2017Şirketlerde Gayrimenkul Alımında Vergi Durumu 16.10.2017SMS ile İş Sözleşmesi Sonlandırılabilir mi? 09.10.2017Okul Harcamaları Gider Yazılır mı? 02.10.2017İmalatçı Kobi’lere Kosgeb’den Destek 27.09.2017İmalatçı Kobi’lere Kosgeb’den Destek 25.09.2017Tarıma dayalı yatırımlara kırsal kalkınma destekleri geldi! 18.09.2017Yabancılara Konut Veya İşyeri Satışında KDV İstisnası 11.09.2017Yazarın tüm yazıları için tıklayınız.