YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
12 Punto14 Punto16 Punto18 Punto
Eyvah Maaşıma Haciz Geldi!
10 Kasım 2014 08:43

Çalışanın emeğinin karşılığı olan ücret, işçinin yaşamını sürdürebilmesi için önemli bir geçim kaynağıdır. Bu sebeple, İş Yasası işçinin ücretinde bazı önemli güvenceler getirmiştir.

4857 sayılı iş kanunumuzun 32. maddesi ücret ve ücretin ödenmesi şeklini: “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır” diyerek  tanımlamıştır.

4857 sayılı iş kanunumuzun 35. maddesinde ise, ücretin saklı kısmı bölümünde işçinin  ücretinden banka hesabına yatan veya kendisine ödenen kısmın ne kadarının haczedilebileceğini;

“İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz.” şeklinde tanımlanmış, devamında ise “ancak, işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hâkim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dâhil değildir.” tanımlaması ile de bu haciz rakamının hâkim takdiri ile değiştirilebileceği açıklanmıştır. “Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.” cümlesi ile de nafaka alacaklıları hacizden korunmuştur.

İş yasamızın bu maddesinde maaşın, yani  “işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez” cümlesi ile ne kadarının haczedilebileceği tanımlamış olmasına rağmen, işçinin maaş hesabına yatan fazla mesai gibi maaşa eklenen ödemeler ve kıdem tazminatı gibi ödemeler hakkında bir bilgi görmemekteyiz.

Ancak ikramiye, toplu sözleşme farkı ve nema da ücretten sayılacağından, onların da aynı koşullarda haczini engelleyen bir yasa hükmü yoktur. 6772 Sayılı Kanunun 4. maddesinde ise (fazla mesai, evlilik, çocuk zamları veya primleri, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete munzam tediyelerin) haczedilemeyeceği belirlenmiştir. Bu durumda, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi ödentilerin ücretten sayılacağına dair bir hüküm bulunmadığından nemanın ve toplu iş sözleşmesi farkı ile ikramiyenin  haczi mümkündür.

Bu konuda Yüksek Yargı Kararlarına bakacak olursak;

T.C.Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 27.12.2004 tarihli 2004/22540 esas 2004/26972 no.lu kararında işçinin ücretinin haczi tanımlanırken  (dörtte birinden fazlasının haczedilemeyeceği, işçinin kıdem ve ihbar tazminatının tamamının haczedilebileceği)  yönünde karar vermiştir.

Ya Emekli maaşları haczedilebilir mi?

Ülkemizde, bildiğiniz gibi SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tek çatı altında birleştirildi. Artık hemen hemen tüm çalışanlar 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na tabi. Bu kanunun 93. Maddesine göre gelir, aylık ve ödenekler kurum alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Emekli maaşınıza bu Kanun uyarınca hak kazandıysanız ve haciz konmasına muvafakatiniz yoksa haciz işlemini yapması gereken İcra Müdürü’nün bu talebi reddetmesi gerekiyor. Özetle; ilgililerden muvafakat alınmadan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilemeyeceği, hacze ilişkin karar var ise, İcra Müdürü tarafından reddedileceği anlaşılmaktadır.

Yine Yüksek Mahkeme Yargıtay uygulamalarında emekli maaşlarına gelen haciz konusunda da bir açıklama görmekteyiz. Bu kararlarda emekli maaşı kesilen kişi eğer takipten sonra muvafakat vermemişse, haczin kaldırılmasını ve kesilen paraların iadesini isteyebileceği hüküm altına alındığını görmekteyiz.

Bu konuda yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2002/1508 esas, 2002/5286 numaralı kararında “SSK kanunu gereğince bağlanacak gelir veya aylıklar ve sağlanacak yardımlar, nafaka borçları dışında haciz veya başkasına devir ve temlik edilemeyeceği gibi, bu mal ve hakların haciz olunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli olmayacağı” belirtilerek rıza yen haczinde aslında geçersiz olabileceği vurgulanmıştır.

Memur emeklilerinde durum nasıl?

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na tabi olan memur emeklileri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanunu kapsamında sigortalı olarak kabul edileceği belirtilmiştir.

Yine 5510 Sayılı Kanunu ve 5434 sayılı Kanunu’nda yer alan emeklilik, vazife, sosyal sigorta hakları, yardımlarına yapılan atıfların 5510 Sayılı Kanunu’n esas alınacağı belirtilmiştir. 5510 Sayılı Kanunun 93/1 maddesi gereğince de borçlunun muvafakati olmaksızın bulunulan haciz taleplerinin icra müdürü tarafından resen reddedileceği hükmü getirilmiştir. Bu nedenle “SSK, Bağ-Kur, ya da Emekli Sandığı ayrımı olmaksızın emeklilerin maaşına, emeklinin muvafakati olmadan haciz konulamaz” tanımlaması yapılmıştır.

Yine bu konuda Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 10.11.2009 tarihli 2009/13919 esas 2009/22035 sayılı kararında;

 “5754 sayılı yasanın 56. maddesi ile değişik 5510 sayılı yasanın 93. maddesi “Bu kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının Genel Sağlık Sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez.”
 

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanunun 93. maddesindeki bu düzenleme kamu düzeni ile ilgili olup hacz edilmezlik şikâyeti de herhangi bir süreye tabi bulunmamaktadır. O halde mahkemece şikayetin esasının incelenerek kabulü yerine süre aşımı nedeniyle reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir diyerek, memur emeklilerinin maaşlarındaki haczinde ölçü ve sınırı belirlenmiştir.

Yazarın Önceki Yazıları
Şirketlerde Gayrimenkul Alımında Vergi Durumu 16.10.2017SMS ile İş Sözleşmesi Sonlandırılabilir mi? 09.10.2017Okul Harcamaları Gider Yazılır mı? 02.10.2017İmalatçı Kobi’lere Kosgeb’den Destek 27.09.2017İmalatçı Kobi’lere Kosgeb’den Destek 25.09.2017Tarıma dayalı yatırımlara kırsal kalkınma destekleri geldi! 18.09.2017Yabancılara Konut Veya İşyeri Satışında KDV İstisnası 11.09.2017E Ticaret Siteleri Dikkat! 05.09.2017Artık Yıllık İzin Bölümler Halinde Kullanılabilir 21.08.2017Vergi İdaresi İncelemeye Sevk Etmeden İzahat İsteyecek 14.08.2017İşsizlik Sigortası Hakkında Bilinmesi Gereken Tüm Hususlar 07.08.2017İşçi çalıştıran patronlar bunlara dikkat 31.07.2017Yurtdışında Yaşayanlarda Emeklilik 24.07.2017Devlet Memurlarında Refakat Bakım İzni 17.07.2017Genç işsizliğin çözümü girişimci sayısını arttırmak 10.07.2017Yazarın tüm yazıları için tıklayınız.