YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
12 Punto14 Punto16 Punto18 Punto
Danışmanlık Firmalarında Eğitimci ve Danışman Ücretinin Vergilendirilme
17 Ağustos 2015 10:29

Bilginin her geçen gün daha değerli ve önemli olduğu günümüzde profesyonellerin bilgilerini pazarlayan birçok  eğitim ve danışmanlık şirketinin ismini duymaktayız. Bunlar bazen üniversite hocaları, bazen de vergi mükellefi olmayan kişilerden eğitmen veya danışman olarak hizmet almakta, bu hizmetlerin pazarlama ve satışını yapmaktadır. Fakat bu eğitim ve danışmanlık firmalarınca, bu kişilere yapılacak ödemelerin vergilendirilmesi hala tam anlamı ile anlaşılmadığı görülmektedir. Bu yazımda eğitim ve danışmanlık şirketlerinin eğitimci ve danışmanlarına yaptıkları ödemelerin vergisel boyutunu vergi kanunlarımız açısından özet olarak açıklayacağım.

Gelir Vergisi Kanunu Yönünden

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunumuzun 61 inci maddesinde; "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez" denilmiştir.

Yine Gelir Vergisi Kanunumuzun 65 inci maddesinde; "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Gelir Vergisi Kanunumuzun 66 ncı maddesinde ise; "Serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenler, serbest meslek erbabıdır” hükmü yer almaktadır.

Serbest meslek faaliyetinde ana unsur; faaliyetin sermayeden ziyade şahsi çalışmaya, bilimsel veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanmasıdır. Bir faaliyetin serbest meslek faaliyeti olabilmesi için geliri doğuran emeğin ilmi ya da mesleki bilgi veya ihtisasa dayalı olması gerekmektedir.

Diğer taraftan, gerek ücret, gerekse serbest meslek kazancı emeğe dayanan gelir unsurlarıdır. Serbest meslek kazançlarında emek; bir işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.

Serbest meslek erbapları, faaliyetlerini yaparken müşterilerine veya iş yaptığı kimselere bağlı olmaz, iş sahiplerinden emir ve talimat almazlar. Ücret uygulamasında ise, belli bir işyerine bağlı ve bir işverene tabi olarak, işverenin emir ve talimatları doğrultusunda çalışma söz konusudur.

Gelir Vergisi Kanunumuzdaki bu hükümlere göre; eğitim ve danışmanlık şirketleri ile söz konusu eğitmen ya da danışmanlar arasında sözleşme kapsamında yapılan ve bu kapsamda ödenen danışmanlık ücretlerinin ücret olarak değerlendirilip, bu ücretlerin Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesine göre vergilendirilmesi gerekmektedir.

Başka bir ifadeyle; eğitmen ya da danışmanlar şirketin emir ve talimatı altında çalışması halinde yapılan ödemelerin ücret olarak vergilendirilmesi, ancak, eğitmen ya da danışmanlar ile şirketiniz arasında herhangi bir hizmet sözleşmesi bulunmaması ve bir organizasyon kurmayıp, kendi sorumluluğu altında söz konusu faaliyetlerin ilmi, mesleki bilgi ve ihtisasına dayanarak birden fazla gerçekleştirilmesi halinde, serbest meslek faaliyeti olarak değerlendirilerek vergilendirilmesi gerekmektedir.

 

Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden

3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunumuzun1 inci maddesinde; “Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu”, ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliğinin Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre, Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edileceği hükme bağlanmıştır.

Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunumuzun 4 üncü maddesinde ise; “Hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu” hükme bağlanmıştır.

Buna göre, eğitim ve danışmanlık şirketleri ile eğitici danışmanlar arasında yapılan sözleşme kapsamında ödenen eğitmenlik ya da danışmanlık hizmet bedellerinin ücret niteliğinde olanları KDV’nin konusuna girmeyecektir.

Ancak, bu hizmetlerin, eğitmen ya da danışmanlar tarafından kendi sorumlulukları altında ilmi, mesleki bilgi ve ihtisaslarına dayanarak, mutad meslek olarak gerçekleştirilmesi halinde, söz konusu hizmetler serbest meslek faaliyeti kapsamında değerlendirilecektir. Bu takdirde, eğitmen ya da danışmanların şirketinize verdiği danışmanlık hizmetleri, KDV Kanununun 1 inci maddesi gereğince KDV ye tabi olacaktır.

Vergi Usul Kanunu Yönünden

213 sayılı Vergi Usul Kanunumuzun 236 ncı maddesinde; "Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteride bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir" hükmüne yer verilmiştir.

Yine Vergi Usul Kanunumuzun 238 inci maddesinde "İşverenler her ay ödedikleri ücretler için (Ücret bordrosu) tutmaya mecburdurlar " hükmüne yer verilmiştir.

Bu açıklamalara göre, eğitim ve danışmanlık şirketleri ile eğitmen veya danışmalık faaliyeti veren kişi arasında işçi işveren ilişkisinin bulunması halinde, bunlara yapılan ödemelerin ücret sayılması gerektiğinden, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 238 inci maddesine göre eğitim ve danışmanlık şirketleri tarafından ücret bordrosu düzenlenmesi gerekecektir. Öte yandan, eğitmenlerin veya danışmalık faaliyeti veren kişilerin kendi nam ve hesabına çalışmaları halinde ise, serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan bir ödeme söz konusu olacağından, bu kişiler tarafından serbest meslek makbuzu düzenlenmesi gerekmektedir.

Uygulamada görülen, eğitmen ve danışmana yapılan ödemenin sürekli gider pusulası düzenlenerek yapılması, yukarıda yapmış olduğum mevzuat açıklamalarımıza göre hatalı olabilir. Bu yüzden, eğitim ve danışmanlık firmalarımızın vergi incelemelerinde sorun yaşamaması için;

  • Eğitmen ve danışman eğitim firmasında sürekli çalışıyorsa ücret bordrosuna dâhil edilerek ödemesi yapılmalı,
  • Eğitmen veya danışman kendi hesabına çalışıyor ve bu işi sürekli yapıyorsa, serbest meslek makbuzu keserek eğitim firmasından ücretini tahsil etmelidir.
Yazarın Önceki Yazıları
Devlet Memurlarında Refakat Bakım İzni 17.07.2017Genç işsizliğin çözümü girişimci sayısını arttırmak 10.07.2017Hafta Tatili Kalktı mı? 03.07.2017Bayramda Sigortalı Personeller Çalıştırılabilir mi? 24.06.2017Bayram tatili için çalışanlar neler soruyor? 19.06.2017Ara dinlenme eksik kullandırılan işçi haklı fesih yapabilir 12.06.2017İş Güvenliği Uzmanı zorunluluğuna erteleme geliyor 05.06.2017Vergi ve Bağlantı SGK Borçlarına Yeni Yapılandırma İmkânı Geldi 29.05.2017Ülkemizin Yerli Markalarını Boykot Ederek Vebale Girme 22.05.2017Kadın Memurlarımız İzin Haklarınızı Biliyor musunuz? 15.05.2017Esnafa Yeni Kredi İmkanı Getirildi 08.05.2017İşten Atılanların Hakları Ve Zamanaşımı 01.05.2017Şirketlere Stajer Çalıştırma Zorunluluğu 24.04.2017Yabancı Yatırımcı ve Bilim Adamına Turkuaz Kart Geldi 10.04.2017İhracatçılara Hususi Damgalı(Yeşil) Pasaport İmkânı Geldi 03.04.2017Yazarın tüm yazıları için tıklayınız.