YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
12 Punto14 Punto16 Punto18 Punto
Edep ya hu
25 Ocak 2016 08:36

Edep kelimesi, elif, dal ve be harfinden ibarettir. Elif, insanın eline, dal ise insanın diline, be de beline sahip olmasına işaret eder.

                                   Edep bir taç imiş nur-u Huda’dan

                                   Giy ol tacı, emin ol her beladan

Edep, güzel terbiye, iyi davranış, güzel ahlak, haya, nezaket, zarafet gibi manalara gelir. Edep, kulun kendisini Cenab-ı Hakkın iradesine tâbi kılması, güzel ahlaklı olmasıdır. Hadis-i şerifte, Sizin en iyiniz, ahlakı en güzel olandır buyrulmuştur.

                                   İlahî sırlardan bir sırdır edep

                                   İnsanın en büyük ziynetidir edep

Müslüman, her zaman ve her yerde edepli ve hayalı olmaya çalışmalıdır. Hayasız bir Müslüman’ın imanını muhafaza etmesi çok zordur. Çünkü, imanı ayakta tutan hayadır. Ne güzel söylemiştir Hazret-i Ömer  ‘’Edep, ilimden önce gelir’’ diye.

                                    En büyük nimet ilim,

                                    En güzel servet de edeptir.

                                    Kıymetini en iyi müminler bilir.

Utanmak, imanın kuvvetine, hayasızlık da imanın zayıflığına işarettir. Bir Hadis-i şerifte peygamber efendimiz, ‘’hayanın azlığı küfürdendir’’ buyurmuştur. Hayasızlık devamlılık arz ederse mazallah sonu küfürdür.

 

                                                            asıl yetim

                                           anası ve babası olmayan değil.

                                           ilim ve edepten mahrum olandır, 

Haya, imandandır. İmanlı insan da hayalıdır. Hayası olan Allah’tan utandığı için günahtan çekinir. İnsanlardan utanmayan ise Allah’tan da utanmaz. İnsanlardan utanarak günahı gizlemek de hayadır. Peygamber efendimiz hadis-i şerifte, Allah’tan sakınan, insanlardan da sakınır buyurmuştur.

 

                                                           asıl fakir

                                           ilmi ve edebi olmayandır,        

                                           malı mülkü olmayan değil.

Kur'an-ı kerimde mealen; ‘’İman edenler arasında kötülüğün, hayasızlığın yayılmasını isteyenler ve sevenler için dünyada da, ahirette de elim bir azap vardır.’’ [Nur 19] buyruluyor.

                                            İlahî sırlardan bir sırdır edep

                                            insanın en büyük ziynetidir edep

Edepten ve ilimden mahrum olanlar asla ve kat'a hakka ve hakikate ulaşamazlar.

Edepten (hayâ ve iffet) mahrum olan insan ilim, makam ve rütbe olarak ne kadar yükselirse yükselsin hâk katında bir mana ifade etmez.

Namus ancak edep ve hayâ ile muhafaza edilir. Nefsini ıslah edip, edep, ilim ve tevazu sahibi olanlar, Allah’a yakınlaşır ve hatta O’na dost olurlar.

Kur'an-ı kerimde mealen; “Şüphesiz ki Allah, size adaleti, iyilik yapmayı ve yakınlara bakmayı emreder; hayâsızlıktan, fenalıktan ve azgınlıktan nehyeder. Düşünüp tutasınız diye size öğüt verir.” (Nahl Suresi 16/90) buyruluyor.

Hazret-i Aişe Validemize (r.a);  “Hz. Peygamber’in ahlakı nasıldır?” diye sorulunca, “Onun ahlakı Kur’an idi.” diye cevap vermiştir.

“Ve muhakkak ki sen, pek büyük bir ahlak üzeresin.” (Kalem, 68/4)

Eskiden Müslümanlar evlerinin ve iş yerlerinin duvarlarına “Edep Ya Hû!” yazılı levhalar asarlardı.

Edep, hayâ ve iffet gibi âli vasıflardan mahrum olan fertlerden müteşekkil cemiyetlerde huzur olmaz, saadet ile yaşanmaz. Bu toplumlar her türlü melanete ve sıkıntılara düçâr olurlar.

Milletlerin var olmasının şartları;  milleti oluşturan fertlerin kalplerinin imanla ve ruhlarının edep, hayâ ve iffet gibi güzel ahlak ile dolmasına bağlıdır.

Maneviyatı olmayan bir millette şecaat, kahramanlık ve fedakârlık olamaz. Ümmet olarak gençlerimizi sefahat ve sefaletten, Muhammedi ahlaktan birer şube olan edep ve haya ile muhafaza edebiliriz.

Tevazu ve hürmet

Yaşta, yolda, konumda ve makamda önde ya da büyük olanlar mütevazı olacaklar ki arkalarında ki takipçilerde hürmette kusur göstermesinler. Sonuç olarak da her iki taraf da saygıda zirve olsunlar. Tevazu ve hürmet saygıyla taçlanır anlam kazanırlar.

Tevazu, hürmet ve saygı ancak edepli birinde bulunabilir. Bunlar edep düsturunu ancak birer alt şubesi hükmümdedir. Edep her kişi işi değil er kişidir.

Hadis-i şeriflerde şöyle buyruluyor:

Haya ile iman bir aradadır. Biri giderse, öteki de durmaz. (Hakim)

Haya imandandır. Hayasızın imanı yok demektir. (İbni Hibban)

Hayasız olan hep kötülük eder. (İbni Mace)

Haya ile iman, ikiz kardeştir. Biri giderse diğeri de gider. (Ebu Nuaym)

Her dinin bir ahlakı vardır. İslamiyet’in ahlakı da hayadır. (İbni Mace)

Hayasız olan, emanete hıyanet eder, hain olur, merhamet duygusu kalmaz, dinden uzaklaşır, lanete uğrar, şeytan gibi olur. (Deylemi)

İnsan, salih iki komşusundan utandığı gibi, gece gündüz kendisiyle beraber olan yanındaki iki melekten de utanmalıdır. (Bey heki)

İman çıplaktır, süsü haya, elbisesi takva, sermayesi fıkıh, meyvesi ameldir. (Deylemi)

Allahtan haya edin! Allah’tan haya eden, kötü düşünceden uzak durur, midesine girenleri kontrol eder, ölümü hatırlar. (Tirmizi)

Yazarın Önceki Yazıları
Selam olsun... 15.08.2017Hukuk ve adalet, savaşta bile! 07.08.2017Yürek Devleti’nden Evdeki Hilâfet’e ve İslam Devleti 27.07.2017Avrupa Hanedanlığı: Akraba Monarklar - 2 14.07.2017Avrupa hanedanlığı; Akraba Monarklar - 1 04.07.2017Şehirlerin KUTSAL bekçileri 24.06.2017Darbe oyunları ve mütemmim cüzler 12.06.20173. dünya savaşından bir ve beraber olursak çıkabiliriz 29.05.2017Bizim REİS hepimizin REİSİ 03.05.2017Güçlü millet, güçlü devlet, güçlü yönetim 20.04.2017CHP nasıl kurtulur - mu? 10.04.2017Hibrit savaş terörsüz olmaz 21.03.2017Ümmet Olarak Hibrit Savaş İle Karşı Karşıyayız 15.03.2017Fırat kalkanı kutsal mızrağı parçaladı! Bırak anlamsız hayır’ı 05.03.2017Haçlı ve Siyonist teröre cevabımız Fırat Kalkanı'dır 22.02.2017Yazarın tüm yazıları için tıklayınız.