23 Eylül 2017 Cumartesi
  • Altın145,971
  • BIST104.123
  • Dolar3,4910
  • Euro4,1702
  • Euro/Dolar0.00
  • Sterlin4,7188
  • İstanbul21 °C
  • Ankara22 °C
  • İzmir22 °C
  • Konya23 °C
  • Adana29 °C
  • Antalya27 °C
  • Diyarbakır30 °C
  • Bursa19 °C
  • Kayseri23 °C
  • Kocaeli21 °C
  • Şanlıurfa29 °C
  • Gaziantep25 °C
  • İçel28 °C
Doğu - Batı savaşında zihinlerin işgali
YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Tarihte bu hafta neler oldu?
Tarihte bu hafta neler oldu?
26 Mayıs 2015 12:42
​Türkiye Cumhuriyeti'nin demokratikleşme hedefi, 27 Mayıs 1960'ta Türk Silahlı Kuvvetlerinin ülke yönetimine el koymasıyla sekteye uğradı.

Türkiye'de çok partili dönem, 1946 yılında Demokrat Parti'nin (DP) kurulmasıyla başladı. CHP'den ayrılan Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuad Köprülü ve Refik Koraltan tarafından kurulan DP, 1950 yılında iktidara geldi. DP Genel Başkanı Celal Bayar cumhurbaşkanı seçildi ve Menderes'i Başbakan olarak atadı.

DP'nin 10 yıllık iktidarı döneminde ülkenin kötü yönetildiğini gerekçe gösteren Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki bir grup subay, 27 Mayıs 1960 sabahı yönetime el koydu. Yönetimi üstlenen 37 subaydan oluşan Milli Birlik Komitesi, TBMM'yi feshetti, Anayasa ve siyasi faaliyetleri askıya aldı. 

Cumhurbaşkanı Bayar, Başbakan Menderes ve bazı bakanlar Yassıada'da yargılandı. Yargılama sonucunda Başbakan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan, 1961'de idam edildi.

Belli başlı öteki olaylar

26 Mayıs

1512- Oğlu Yavuz Sultan Selim'in tahttan indirdiği II. Bayezid, Dimetoka yakınlarında öldü.

1957- Abant'ta 7.1 büyüklüğündeki depremde 52 kişi öldü.

1992- Hakkari'nin Çukurca ilçesi Üzümlü köyü yakınlarındaki Jandarma Karakolu bir grup teröristin saldırısına uğradı. Çatışmada 40 terörist öldürüldü.

1995- Eski TRT genel müdürlerinden Doğan Kasaroğlu öldü.

1997- Susurluk'taki kazanın duruşmasında, kamyon şoförü Hasan Gökçe, 6 milyon 420 bin lira para cezası ile DYP Şanlıurfa Milletvekili Sedat Edip Bucak'ın ailesine 100 milyon lira manevi tazminat ödemeye mahkum edildi.

1999- Danıştay 8. Dairesi, başı açık görev yapmayı kabul etmeyen başörtülü memurların, "uyarı cezası" verilmeden işten çıkarılmasına karar verdi.

2003- Ukrayna Havayollarına ait uçak, Trabzon'un Maçka ilçesi yakınlarında düştü. İspanyol Barış Gücü askerlerini taşıyan uçakta 62 asker ile 13 kişilik mürettebat öldü.

2009- Bursa'da Şevket Yılmaz Devlet Hastanesinde çıkan yangında 8 kişi hayatını kaybetti.

2011- Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç, savaş suçlusu olarak aranan Ratko Mladiç'in yakalandığını açıkladı.

2013- Rusya'da 4 binden fazla şarkıcı, dünyanın en büyük korosu rekorunu kırmak amacıyla St. Petersburg'da açık havada bir saatlik bir konser verdi.

2013- Fransa'nın başkenti Paris'te onbinlerce kişi, yürürlüğe giren eşcinsellere evlilik ve evlat edinme hakkı veren yasayı protesto etti.

2013- Dünyanın en önemli sinema etkinliklerinden Cannes Film Festivali'nin 66'ncısı sona erdi. Festivalin büyük ödülünü Tunuslu yönetmen Abdellatif Kechiche'in "La vie d'Adèle" (Adele'in Yaşamı) adlı filmi aldı.

27 Mayıs

1935- Ulusal bayram ve genel tatiller hakkında Kanun TBMM'de kabul edildi.

1944- Altınların Latin harflerle basılmasına başlandı.

1953- Paris'te Belçika, Fransa, İtalya, Lüksemburg, Hollanda ve Federal Almanya arasında ''Avrupa Savunma Birliği Anlaşması'' imzalandı.

1956- İstanbul'da yapılan Dünya Güreş Şampiyonası'nda Türk Güreş Milli Takımı, serbestte altı birincilikle Dünya Şampiyonu oldu.

1959- ODTÜ Kanunu kabul edildi.

1960- Türk Silahlı Kuvvetleri yönetime el koydu. Orgeneral Cemal Gürsel, Silahlı Kuvvetler adına ülke yönetimini üstlenen Milli Birlik Komitesinin (MBK) başına getirildi.

1961- Anayasa, Kurucu Mecliste oylamaya katılan 262 üyeden 260'ının oyuyla kabul edildi.

1962- Çekmece Nükleer Araştırma Merkezi açıldı.

1964- Hindistan Başbakanı Cavaharlal Nehru 75 yaşında öldü.

1972- ANKA Haber Ajansı kuruldu.

1980- Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkan Yardımcısı Gün Sazak Ankara'da öldürüldü.

1986- Tütün tekelini kaldıran yasa onaylandı.

1992- Iğdır ve Ardahan il oldu.

1994- ABD'de 20 yıldır sürgünde bulunan Sovyet yazar Aleksandr Soljenitsin ülkesine döndü.

1999- BM Savaş Suçluları Mahkemesi, Yugoslavya Devlet Başkanı Slobadan Miloseviç'i Kosova'daki vahşetin sorumlusu olmakla ve etnik Arnavutlara karşı soykırım yapmakla suçladı.

2002- Başbakan Bülent Ecevit, 11 gündür tedavi gördüğü Başkent Üniversitesi Hastanesinden taburcu edildi.

2006- Tiyatro sanatçısı Mübeccel Vardar, İstanbul'da uzun süredir tedavi gördüğü hastanede 46 yaşında vefat etti.

2007- DYP'nin olağanüstü kongresinde partinin adı Demokrat Parti (DP) olarak değiştirildi.

2007- Fatih Akın'ın ''Yaşamın Kıyısında'' filmi, 60. Cannes Film Festivali'nde en iyi senaryo ödülünü aldı.

2011- BBC Türkçe Servisi, 72 yıldır yaptığı radyo yayınlarına son verdi.

2013- İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Taksim'de yayalaştırma çalışmalarında ağaçların sökülmesini gerekçe gösteren kişilerin başlattığı eylem, ülkenin gündemini uzun süre meşgul edenolayların başlamasına neden oldu. 

2013- AB'nin silah ambargosu, Suriye'deki muhaliflerin silahlandırılmasından yana tavır alan İngiltere ve Fransa'nın kararlı tutumu sonucu 1 Haziran itibariyle kaldırıldı.

2013- Dokuzuncu Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in eşi Nazmiye Demirel, alzaymır hastalığı ve sıvı elektrolit dengesizliği nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 86 yaşında yaşamını yitirdi. 

28 Mayıs

1492- Mimar Sinan Kayseri'nin Ağırnas köyünde doğdu.

1862- Sayıştay kuruldu.

1902- Bilim adamı Thomas Edison pili buldu.

1918- Azerbaycan bağımsızlığını ilan etti. 28 ay bağımsız kalan Türk devleti, 27 Nisan 1920'de Sovyetler Birliği'ne katıldı.

1919- İstanbul'da tutuklanan İttihat ve Terakki ileri gelenleri, Malta'ya sürgüne gönderildi. Bu ilk kafilede 66 kişi yer aldı. Sürgünler 20 Kasım 1920'ye kadar sürdü.

1928- Bakanlar Kurulu, Millet Mektepleri açılmasını kararlaştırdı.

1953- Kore'de 28-29 Mayıs savaşlarında Türk Tugayı 155 şehit verdi.

1959- ABD tarafından uzaya gönderilen iki maymun sağlıklı olarak dünyaya döndü.

1960- Cemal Gürsel ''devlet başkanı'' oldu.

1961- Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) Londra'da kuruldu.

1978- ''Onlar Grubu'' ressamlarından Orhan Peker 52 yaşında İstanbul'da öldü.

1986- Şair Edip Cansever 58 yaşında İstanbul'da vefat etti.

1987- Batı Alman pilot Mathias Rust, küçük uçağıyla Sovyet hava koridorunu delerek Kızıl Meydan'a indi. Hava Kuvvetleri Başkomutanı Koldunov görevden alındı.

1992- Türkiye ile Nahcivan'ı birbirine bağlayan ''Ümit Köprüsü'' hizmete girdi.

2002- NATO, Rusya'yı sınırlı ortak ilan etti.

2004- Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, gençlerin imam hatip liselerine yönlenmelerinin özendirilmesi amaçlandığı gerekçesiyle ''YÖK Kanunu'' olarak bilinen ''Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun''u kısmen TBMM'ye iade etti.

2006- Eski başbakanlardan Bülent Ecevit, 82. yaşına, tedavi gördüğü GATA'da girdi.

2008- Danıştay Başkanlığına, Danıştay 2. Daire Başkanı Mustafa Birden seçildi.

2011- Mısır, Gazze sınırındaki Refah sınır kapısını daimi olarak açtı.

2013- Türkiye İhracatçılar Meclisi, 2012 yılında en fazla ihracat yapan firmanın, 5 milyar 42 milyon dolar ile TÜPRAŞ olduğunu açıkladı.

2013- İtalya Temsilciler Meclisi, kadınlara yönelik ve aile içi şiddetin önlenmesi ile bunlarla mücadeleyi kapsayan Avrupa Konseyi İstanbul Sözleşmesi'ni oy birliğiyle kabul etti.

2013- Belçika'nın üçüncü büyük kenti Gent'te belediye çalışanlarına 2007 yılında getirilen başörtüsü yasağı kaldırıldı.

29 Mayıs

1453- Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethetti.

1807- Kabakçı Mustafa Ayaklanması'nda, isyancılar Şehzade Mustafa ve Mahmut'un kendilerine teslimini istedi. Sultan III. Selim tahttan indirildi, IV. Mustafa tahta çıktı.

1913- Ulviye Mevlan yönetiminde Kadınlar Dünyası dergisi yayımlanmaya başlandı.

1919- Ankara'da Hükümet Konağı Meydanı'nda İzmir'in işgalini protesto amacıyla büyük bir miting yapıldı.

1927- Ankara-Kayseri demiryolu İsmet Paşa tarafından açıldı.

1936- Türk Bayrağı Hakkında Kanun TBMM'de kabul edildi.

1937- Türkiye ile Fransa arasında ''Sancak''ın (Hatay) Tamamiyet-i Mülkiyesini Tekeffül eden Antlaşma'' ile ''Türkiye-Suriye Hududunun Teminine dair Antlaşma ve Müşterek Beyanname ve Beyannameye bağlı Protokol'' Cenevre'de imzalandı.

1942- ''Elmalılı Küçük Hamdi'' olarak bilinen Mehmet Hamdi Yazır öldü.

1953- Yeni Zelandalı dağcı Edmund Hillary ile Nepalli Şerpa yerlisi yardımcısı Tenzing Norgay dünyanın en yüksek tepesi Everest'e (rakım 8881) çıkan ilk insan oldu.

1960- İstanbul Harbiye'de gözaltında bulunan eski İçişleri Bakanı Namık Gedik intihar etti.

1974- Deniz Kuvvetlerine ait Çandarlı harita gemisi, savaş gemileri eşliğinde Ege Denizi'nde petrol arama araştırması yapmak üzere Beykoz'dan hareket etti.

1980- MHP'liler, Genel Başkan Yardımcısı Gün Sazak'ın öldürülmesini Çorum'da protesto etti. Olaylar, 2 Temmuz'da sokağa çıkma yasağı konulmasına rağmen, aralıklarla 6 Temmuz'a kadar sürdü. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, 8 Temmuzda Çorum'a geldi. Olaylar yatıştıktan sonra kentin değişik yerlerinde 48 ceset bulundu.

1983- Söz yazarı Çiğdem Talu öldü.

1985- Avrupa Kupası finali için Liverpool-Juventus maçının yapıldığı Belçika'nın Heysel Stadyumu'nda çıkan olaylarda 41 kişi öldü, 350 kişi yaralandı.

1985- İstanbul Boğazı'nda ikinci boğaz köprüsünün (Fatih Sultan Mehmet) temeli atıldı.

1989- Ses sanatçısı Sabite Tur Gülerman 62 yaşında öldü.

1990- Sovyetler Birliği'nde, radikal reformcu Boris Yeltsin, Rusya Federasyonu Parlamentosu Başkanlığı'na seçildi.

1993- Almanya'nın Solingen kentinde Neonaziler bir evi kundakladı, 5 Türk yanarak öldü.

2005- Susurluk davası sırasında açığa alınan eski polis memurlarından Oğuz Yorulmaz, Bursa'da bir barda öldürüldü.

2011- Gürcistan'dan tek yanlı bağımsızlığını ilan eden Abhazya'nın lideri Sergey Bagapş öldü.

2012-Memura 2012'de yüzde 4 4 zam. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu, memur maaşlarına 2012 yılı ve 2013 yılında yapılacak zam oranlarını belirledi. Kurul, memur maaşlarına yapılacak zammın 2012 yılı için yüzde 4 4, 2013 yılı için yüzde 3 3 olmasına karar verdi.

2012- İstanbul Boğazı'na inşa edilecek 3. köprünün yapımını da içeren ''Kuzey Marmara Otoyolu Projesi'nin Odayeri-Paşaköy (3. Boğaz Köprüsü dahil) Kesimi''nin ihalesiniİçtaş İnşaat Sanayi Ticaret AŞ-Astaldi Ortak Girişim Grubu kazandı.

2013- Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, TBMM Başkanı Cemil Çiçek ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Üçüncü Boğaz Köprüsü'nün temelini, İstanbul'un fethinin 560. yıl dönümünde attı. Cumhurbaşkanı Gül, köprünün adının "Yavuz Sultan Selim" olacağını açıkladı.

2013- Adıyaman'da, tarım işçilerini taşıyan minibüsün Adıyaman-Gölbaşı karayolunun 13. kilometresinde Çakal Çayı'na yuvarlanması sonucu 10 kişi hayatını kaybetti. 

2013- Hollanda'nın Lahey kentindeki i Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde yargılanan Bosna'daki savaş döneminde kurulan sözde "Hersek Bosna Hırvat Cumhuriyeti"nin Başbakanı Yadranko Prlic ile bazı eski Hırvat politikacı ve komutanların da aralarında bulunduğu 6 kişiye 10 ile 25 yıl arasında değişen hapis cezası verildi.

2013- ABD'nin insansız hava araçlarınca Pakistan'ın Kuzey Veziristan bölgesinde düzenlenen hava saldırısında Pakistan Taliban'ın iki numaralı ismi Vailur Rahman'ın öldürüldüğübildirildi.

2014- Mısır'da yapılan cumhurbaşkanlığı seçimini, oyların yüzde 97'sini alan eski Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı Abdulfettah es-Sisi kazandı.

2014- Ukrayna'da Rusya yanlısı ayrılıkçılar, askeri helikopteri düşürdü, 14 Ukrayna askeri hayatını kaybetti. 

30 Mayıs

1453- Fatih Sultan Mehmet, Hızır Bey'i (Çelebi) İstanbul'a ilk belediye başkanı olarak atadı.

1631- Fransa'nın ilk gazetelerinden ''La Gazette'', Theophraste Renaudot tarafından yayımlanmaya başlandı.

1740- Osmanlı Devleti, Fransa ile imtiyaz (kapitülasyon) antlaşması yaptı.

1876- Sultan Abdülaziz tahttan indirildi. Yerine V. Murat tahta çıkarıldı.

1921- Çankaya Köşkü, Mustafa Kemal'e armağan edildi. (Atatürk, köşkü bir yazı ile orduya bağışladı)

1954- Demokrat Parti iktidarı Kırşehir'i ilçe yaptı. Kırşehir üç yıl sonra yeniden il oldu. 

1971- İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom'u kaçırmaktan aranan Mahir Çayan ve arkadaşı Hüseyin Cevahir, Maltepe'de rastgele girdikleri Binbaşı Dinçer Erkan'ın evinde, binbaşının kızı Sibel'i rehin aldı.

1971- İnsansız ABD uzay aracı Mariner 9, Mars'tan bilimsel amaçlarla bilgi toplamak üzere uzaya fırlatıldı.

1984- Eski Cumhuriyet Senatosu başkanlarından İbrahim Şevki Atasagun Ankara'da öldü.

1996- Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Konferansı, HABİTAT II Kent Zirvesi İstanbul'da başladı.

2011- Harp Akademileri Komutanı Orgeneral Bilgin Balanlı, ''Balyoz Planı'' soruşturması kapsamında tutuklandı. Balanlı, "Ergenekon" ve "Balyoz Planı" soruşturması kapsamında tutuklanan en yüksek rütbeli muvazzaf subay oldu.

2011- Eski Deniz Kuvvetleri komutanlarından, 1980-1989 yıllarında Milli Güvenlik Konseyi ve Cumhurbaşkanlığı Konseyi üyeliği görevinde de bulunan emekli Oramiral Nejat Tümer vefat etti.

2012- Türkiye, Suriye'nin Ankara'daki Maslahatgüzarı ve büyükelçilikteki diğer tüm diplomatik personelin 30 Mayıs 2012 tarihinden itibaren 72 saat içinde ülkeden ayrılmasını istedi.

2013- Nijerya'da eşcinsellerin evlenmesini yasaklayan tasarı, kabul edildi.

2013- Lahey'deki mahkeme, 1991-1995 yılları arasında, Bosna Hersek ve Hırvatistan'da, Boşnak ve Hırvat sivil nüfusa yönelik katliam yapmak suçundan yargılanan Sırbistanlı eski devlet güvenlik şefleri Stanişiç ve Simatoviç hakkında beraat kararı verdi.

31 Mayıs

1799- Napolyon Bonapart, Akka yenilgisinin ardından, savaş meydanını Cezzar Ahmet Paşa kuvvetlerine terk etti.

1920- Ankara Hükümeti, Fransa ile antlaşma yaptı.

1930- Dolmabahçe Sarayı salonunda ''Beynelmilel Turizm Kongresi'' düzenlendi.

1933- İstanbul Darülfünununun kapatılıp yerine Milli Eğitim Bakanlığına bağlı yeni bir üniversitenin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi. MEB, ''İstanbul Üniversitesi''ni kurmakla görevlendirildi.

1946- Varto ve Hınıs'ta 5.7 büyüklüğündeki depremde 839 kişi öldü.

1957- Atatürk Üniversitesi Kanunu kabul edildi.

1962- Nazi savaş suçlusu Adolf Eichmann, İsrail'de asıldı.

1963- ''Manisa Tarzanı'' olarak tanınan Ahmet Bedevi öldü.

1969- Ünlü soprano Maria Callas, Pier Paolo Pabolini'nin Göreme'de çekeceği ''Medea'' filmi için Türkiye'ye geldi.

1974- Devlet memurlarıyla ilgili Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe girdi. Böylece hafta tatilleri cumartesi ve pazar olmak üzere iki gün oldu.

1983- Milli Güvenlik Konseyi, 79 sayılı bildirisiyle Büyük Türkiye Partisi'ni kapattı.

1994- Trafik kazasında ağır yaralanan ve bitkisel hayata giren müzisyen Uzay Heparı öldü.

1999- Terör örgütü PKK'nın elebaşı Abdullah Öcalan'ın yargılanmasına İmralı Adası'nda başlandı.

2000- Anayasa Mahkemesi Başkanlığı'na Mustafa Bumin seçildi.

2010- İsrail, ''Rotamız Filistin Yükümüz İnsani Yardım'' kampanyası kapsamında, Gazze'ye insani yardım malzemesi götüren 6 gemilik filoya saldırdı.Mavi Marmara gemisinde dokuz Türk hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı.

2010- Almanya Cumhurbaşkanı Horst Köhler görevinden istifa etti.

2012- Mısır'da Cumhurbaşkanı Enver Sedat'ın 1981'de suikaste kurban gitmesinin ardından yürürlüğe giren olağanüstü hal kaldırıldı.

2013- İstanbul 6. İdare Mahkemesi, Topçu Kışlası Projesi'ne karşı açılan davada, yürütmeyi durdurma kararı verdi.

2013- FIFA, Mauritius'ta düzenlenen 63. FIFA Kongresi'nde, futbol sahalarında ırkçı eylemler yaşanması halinde küme düşürme, puan silme, turnuvalara katılamama ve en az 5 maç hak mahrumiyeti gibi ciddi yaptırımlar öngören yeni kuralları oybirliğiyle kabul etti.

 

AA

YAŞAM Kategorisindeki Diğer Haberler