YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Türkiye, Ortadoğu'da yeni adımlar atıyor
Türkiye, Ortadoğu'da yeni adımlar atıyor
17 Ekim 2009 16:05
Türkiye içerde olduğu kadar dışarda da yeni atılımlar yapıyor. Komşularla ilişkilerini gözden geçiyor... Ortadoğu'da Türkiye yerini tekrar belirliyor...

Son bir hafta içinde Türkiye’nin güney komşularıyla imzaladığı protokoller ve attığı tarihi adımlar bu bölgenin makus talihini değiştirebilecek mi? Sınırlarını Türkiye’nin kanla, İngilizlerin cetvelle çizdiği bölgede, yeni bir siyasi mekanizma mı şekilleniyor? Tüm bu sorular acıların coğrafyasına tarihi bir flash-back yapmayı zorunlu kılıyor.

 

ANALİZ-HABER: OSMAN YILMAZ - Kanal A Haber Merkezi

 

ACININ COĞRAFYASI: ORTADOĞU

İnsanlık tarihi boyunca iktidar mücadelesinin merkezinde bulunan Ortadoğu hep çatışmalar, acılar ve gerilimle anıldı. En kanlı din savaşları bu bölgede yaşandı. Barbarca yapılan sömürgecilik medeniyetlerin beşiğini param parça etti. 

 

Bölge kısa süreli de olsa Osmanlı İmparatorluğu’nun hakimiyetiyle barış havzasına dönüştü. Ancak 600 yıllık imparatorluk emperyalizmin hem askeri hem de kültürel saldırılarına daha fazla dayanamadı.

 

Osmanlı’nın küçülmesinin ardından cetvelle çizilen suni sınırlar, asırlardır bir arada yaşayan kardeş halkları da birbirinden ayırdı. Emperyal güçler bölgenin kaynaklarını bir sülük gibi emdi, emdi, emdi. Yeterince sömürdükten sonra da arkasında Filistin meselesi, Şii-Süni çekişmesi, Türk-Arap düşmanlığı ve Kürt sorununu bırakarak bölgeyi terk etti.

 

TÜRK-ARAP İLİŞKİLERİ

Türkiye, Hatay meselesinin demokratik bir yöntemle çözülmesinin ardından diplomaside güney komşularıyla arasına sürekli mesafe koymaya çalıştı. Yok farzetme politikası ve mesafeli yaklaşım, haliyle sorunsuz ilişkileri de beraberinde getirdi. 20.yüzyılın ortalarında ise Arap ülkelerinin kendi aralarındaki ve Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasındaki dengesiz münasebetlerden bir devlet daha peydahlandı: Ebesi; İngiltere ve ABD, adı; İsrail oldu.

 

TERÖR VE SU

Türkiye’nin Irak ve Suriye ile görüş ayrılıkları ya terör ya da su yüzünden yaşandı. İki ülke Mezopotomya’ya hayat veren Dicle ve Fırat’tan daha fazla pay istedi. Yarım asırlık Esat diktatörlüğü, zaman zaman haddi aşan açıklamalarıyla Türkiye’nin barajlarını vurmakla tehdit etti. Hem Kral Esad, hem de Irak’taki Baas rejimi terör örgütünü sürekli Türkiye ile ilişkilerinde bir tehdit unsuru olarak kullandı.  

 

İLİŞKİLERDE DÖNÜM NOKTASI

Irak ve Suriye bölücü terör örgütünü hem destekledi, hem de PKK’nın topraklarında kamp kurmasına izin verdi. Yıllar yılı arap toprakları Türkiye’ye saldırıların üssü olarak kullanıldı. Ancak Türkiye’nin sert tavrı üzerine Suriye’nin Bekaa Vadisi’ndeki kampları ortadan kaldırması ve terör örgütü elebaşı Abdullah Öcalan’ı topraklarından çıkarmasıyla ilişkilerin seyri değişti. Irak ise atlattığı iki Amerikan işgalinin ardından en güvenilir liman olarak yine kuzey komşusuna; Türkiye’ye yöneldi.

 

ORTADOĞU’DA YENİ DÖNEM

Diplomaside sağlam adımlar atarak süper güçleri şaşkınlığa uğratan Türkiye, Suriye ve Irak’la artık strateji ortak. Öyle ki hükümet, iki ülkenin kabinesiyle ayrı ayrı ortak bakanlar kurulu toplantıları gerçekleştiriyor.

 

TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ

Başbakan Erdoğan’ın Bağdat ziyaretinde 48 ayrı anlaşmaya imza atıldı.

 

TERÖRLE MÜCADELE

-         Terörle mücadelede daha kapsamlı işbirlikleri yapılacak.

-         Türkiye Irak polisini eğitecek.

 

TİCARET VE ENERJİ

-         Yeni sınır kapıları açılacak, serbest bölgeler kurulacak.

-         Irak ve Kuzey Irak’ta Ortak yatırımlar gerçekleştirilecek.

-         Irak doğalgazı Türkiye üzerinden Avrupa’ya satılacak.

-         Türkiye Irak’ta şehir içi doğalgaz dağıtımı için proje hazırlayacak.

-         Yeni elektrik hatları kurulacak.

-         Türkiye Irak’a saniyede 550 metreküp su vermeye başlayacak.

 

ULAŞTIRMA

-         İstanbul-Basra arasında hava köprüsü kuralacak.

-         Gaziantep-Musul arasında düzenli tren seferleri yapılacak.

-         Yeni demiryolu hatlarının kurulması için proje hazırlanacak.

-         Irak demiryollarının revizyonunu ve otobüs terminallerinin inşasını Türkiye yapacak.

-         Türkiye ve Irak deniz taşımacılığı ve liman işletmeciliğinde işbirliği yapacak.

 

TÜRKİYE-SURİYE İLİŞKİLERİ

Türkiye ve Suriye iki stratejik ortaktan daha öte çalışmalar yaptı. Asırlardır bir arada yaşayan halkı birbirinden ayıran suni sınırlar kaldırıldı. Artık iki ülkenin vatandaşları vizesiz geçiş yapabilecek. Bir Suriye vatandaşı 90 gün süresince Türkiye’de kalabilecek.

 

İKİ ÜLKE DUBLE YOLLARLA BAĞLANACAK

Vizesiz geçişlerin başlamasıyla iki ülke arasında en çok yatırım ulaşım alanında atılacak.

-         Sınırdaki geçiş noktaları ıslah edilecek ve güvenlik kontrolü tek bir pencereden gerçekleştirilecek.

-         Karayolları genişletilecek.

-         Tren bağlantıları ıslah edilecek. İki hatta ek olarak Gaziantep-Halep demiryolu hattı kurulacak.

-         Lazkiye-Mersin hattında denizyolu taşımacılığı yapılacak.

-         İki ülke Suriye’deki bir limanda tersane inşa edecek.

 

TİCARET VE ENERJİDE İŞBİRLİĞİ

Türkiye-Suriye Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Toplantısında iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari faaliyetlerin artırılmasının yanısıra bölgesel işbirliklerinin de geliştirilmesi kararı çıktı.

-         Ticaret hacminde hedef: 5 milyar dolara çıkarıldı.

-         Ortak petrol arama şirketi kurulacak.

-         Türkiye Halep’te Asi nehri üzerinde adı “Dostluk” olan bir baraj inşa edecek.

-         Mısır’dan Türkiye’ye uzanan doğalgaz hattının eksik kalan kısımları tamamlanacak.

 

NİHAİ ADIM; OB Mİ? TAB Mİ?

Tüm bu gelişmeler Türk İslam mütefekkirlerinin üzerinde uzun uzun düşündüğü bir düşü yeniden akıllara getirdi. Acaba Türkiye ve Arap ülkeleri siyasi bir birlikteliğini temellerini mi atıyor? Bu soru Gaziantep’te Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’na da yöneltildi.

 

Davutoğlu “Böyle bir niyetimiz yok” demedi, daha teknik konuştu:

“Halklar ve kardeş ülkeler arasında ticari ve kültürel ilişkiler gelişirse siyasi bir mekanizma kendiliğinden ortaya çıkar.”

 

Belki de yıllar sonra - Ortadoğu Birliği ya da Türk-Arap Birliği - adı her ne olacaksa bu siyasi mekanizmanın temellerini atan ve bugün şaşkınlıkla izlediğimiz gelişmelere şahit olmanın gururunu yaşayacağız.

SİYASET Kategorisindeki Diğer Haberler