YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Tarihte Irak diye bir devlet yok
Tarihte Irak diye bir devlet yok
Tarihte Irak diye bir devlet yok
14 Mart 2008 / 14:31 Güncelleme: 14 Mart 2008 / 00:00

Güneş Harekatı bölgedeki dinamikleri nasıl etkiledi? Talabani’nin Ankara ziyaretini nasıl anlamalıyız? Türkiye, Musul ve Kerkük’ü toprakların ilhak edebilir mi? Ahmedinejad’ın Irak ziyaretine ABD birşeyler karşılığında mı göz yumdu? Tüm bu sorulara Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan KÖNİ, Ak Parti Çankırı Milletvekili Suat KINIKLIOĞLU, ASAM Uzmanı Hasan KANBOLAT ve Araştırmacı Yazar Mehmet GÜZEL, yapımcılığını ve sunuculuğunu Yrd. Doç. Dr. Mehmet Seyfettin EROL’un yaptığı “Sınır Ötesi” programında cevap verdiler.


AHMEDİNEJAD IRAK’A KARŞILIK


HİZBULLAH’TAN DESTEĞİNİ ÇEKİYOR


·         Ahmedinejad’ın Bağdat ziyaretine ABD niçin göz yumdu?


Hasan Köni: ABD’nin izni ile İran, Irak’taki etkinliğini arttırıyor. Buna mukabil Irak’ta ABD’ye dönük saldırılarda azalmaların olduğuna şahit oluyoruz. Çin ve Hindistan gazetelerinde Ahmedinejad’ın Bağdat ziyareti üzerine ilginç iddialar dile getirildi. Bu iddialara göre İran, Irak’ta daha rahat etmesi karşılığında Lübnan’daki Hizbullah’a destek vermekten vazgeçtiği söyleniyor.


TALABANİ’NİN ZİYARETİ PKK’NIN ÇÖZÜLMESİNİ SAĞLAYACAK


·         Talabani’nin Ankara ziyaretini nasıl anlamalıyız?


Köni: NATO hareket doktrininde düşman güçlerin psikolojisini bozmak için hava saldırılarının öneminden bahsedilir. Morali bozulan düşmanı tamamıyla çözmek için insani müdahaleler başlar. Talabani’nin Ankara gelişini bölgeye dönük hava saldırılarından sonra başlayan Güneş Harekatıyla büyük darbe alan PKK’yı tamamıyla çözmek için Bölgesel Kürt yönetimi ile ilişkiye girileceğini anlıyoruz.


TALABANİ ANKARA’DA TÜRK ORDUSUNA ÖVGÜLER YAĞDIRDI


·         Güneş Harekatı Türkiye ile Kuzey Irak arasındaki ilişkileri nasıl etkiledi?


Suat Kınıklıoğlu: PKK’ya karşı müsamahakar tutum takınan Barzani ve Talabani, ABD’nin himayesindeki Kuzey Irak’a Türkiye’nin müdahale edemeyeceğine olan kesin inançlarından dolayı Türkiye’ye karşı duruş sergilemişlerdi. Türkiye, Güneş Harekatı ile bu beklentileri boşa çıkarttı. Ayrıca harekatın sadece PKK’ya yönelik olması bölgesel yönetimi rahatlattı. Daha önce “Bir Kürt kedisini bile Türkiye’ye teslim etmeyiz” diyen Talabani Ankara’da Türk ordusuna övgüler dizmeye başladı.


KOSOVA’NIN BAĞIMSIZLIĞI ULUSLAR ARASI DENGELERİ SARSTI


·         Kosova’daki gelişmeler Rusya’yı nasıl etkiledi?


Hasan Kanbolat: Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra uluslar arası dengeler kırılgan olmaya başladı. ABD, Kosova’nın tekil bir ülke olduğunu, bu tarz bağımsızlıkların bölgede tekrarlanmayacağını deklare etmesine rağmen Rusya endişelerini yüksek perdeden sürdürmeye devam ediyor. Rusya, Gürcistan sınırları dahilindeki Güney Osetyave Abhazya bölgelerinin bağımsızlığını tanıyacağını söyleyerek Amerika’ya restini çekti.


TARİHTE IRAK DİYE BİR DEVLET YOK


·         Tarihte Irak diye bir devlet var mı?


Mehmet Güzel: I. Dünya Savaşı’nda Irak diye bir yer yok. Bu topraklar o zamanlar Güney Mezopotamya adıyla anılıyor. İngiliz belgelerinde 1917 yılında yayınlanan bir Alman bröşürüne dayanaraktan Gerger-Siirt-Urfa hattından Bağdat’a kadar olan bölge Mezopotamya olarak adlandırılıyor. Mondoros Mütarekesi yapıldığı sıralarda İngilizler Musul’un 60 km güneyine konuşlanmışlardı. 1924 yılında Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti) Irak’ı manda olarak tanıyor. LozanAntlaşması’yla İngilizlere bırakılan Bağdat ve Basra’yı kapsayan bu yeni mandanın sınırları içerisinde henüz Musul ve Kerkük yok. 1926 yılında yapılan Ankara Antlaşmas’yla Musul ve Kerkük de Irak Krallığına bırakılıyor. Bu antlaşmada İngiltere taraf değil. 1932 yılında Irak Mandası bağımsızlığını kazanıyor.


IRAK’TAKİ YEREL KÜRT YÖNETİMİ YASAL DEĞİL


·         Kuzey Irak’da bir Kürt Devleti kurulabilir mi?


Güzel: Bu anlaşmaya (1932 Deklerasyonu) göre Kuzey Irak’taki her unsur eşit bir şekilde Irak Krallığına bağlanacaktır. Bu maddeden hareketle bölgede herhangi bir etnik unsurun diğeri üzerinde egemenlik kurarak herhangi bir yönetim oluşturması mümkün değil. Bu sebeple Bölgesel Kürt Yönetimi’nin yasal bir meşruluğu yoktur. Bu yönetimle yapılan bütün uluslar arası antlaşmalar da geçirsizdir.


IRAK BÖLÜNÜRSE MUSUL VE KERKÜK TÜRKİYE’NİN OLACAK


·         Irak bölünürse Türkiye Musul ve Kerkük’u geri alma hakkına sahip mi?


Güzel: 1926 Ankara Antlaşması ve 1932 Deklarasyonu Birleşmiş Milletlerinin garantörlüğü altındadır. Irak’ın bölünmesi durumunda Türkiye bu antlaşmalardan elde ettiği hakkı almak için BM ile masaya oturacaktır. BM, Musul ve Kerkük hukuken Türkiye’ye bırakmak zorunda kalacaktır.


   Köni: Amerika, İngiltere ve Rusya’nın diledikleri şekilde ülkelere müdahale etmelerinden ötürü günümüzde Devletler hukuku çok fazla anlam ifade etmiyor. Türkiye hukuken –bir bölünme durumunda- Musul ve Kerkük üzerinde söz sahibi olması başta ABD olmak üzere İngiltere ve Rusya tarafından kabul görülmez. Nitekim  haklı olarak yürüttüğü Güneş Harekatına bile tahammül edemediler.


Güneş Harekatı bölgedeki dinamikleri nasıl etkiledi? Talabani’nin Ankara ziyaretini nasıl anlamalıyız? Türkiye, Musul ve Kerkük’ü toprakların ilhak edebilir mi? Ahmedinejad’ın Irak ziyaretine ABD birşeyler karşılığında mı göz yumdu? Tüm bu sorulara Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan KÖNİ, Ak Parti Çankırı Milletvekili Suat KINIKLIOĞLU, ASAM Uzmanı Hasan KANBOLAT ve Araştırmacı Yazar Mehmet GÜZEL, yapımcılığını ve sunuculuğunu Yrd. Doç. Dr. Mehmet Seyfettin EROL’un yaptığı “Sınır Ötesi” programında cevap verdiler.


AHMEDİNEJAD IRAK’A KARŞILIK


HİZBULLAH’TAN DESTEĞİNİ ÇEKİYOR


·         Ahmedinejad’ın Bağdat ziyaretine ABD niçin göz yumdu?


Hasan Köni: ABD’nin izni ile İran, Irak’taki etkinliğini arttırıyor. Buna mukabil Irak’ta ABD’ye dönük saldırılarda azalmaların olduğuna şahit oluyoruz. Çin ve Hindistan gazetelerinde Ahmedinejad’ın Bağdat ziyareti üzerine ilginç iddialar dile getirildi. Bu iddialara göre İran, Irak’ta daha rahat etmesi karşılığında Lübnan’daki Hizbullah’a destek vermekten vazgeçtiği söyleniyor.


TALABANİ’NİN ZİYARETİ PKK’NIN ÇÖZÜLMESİNİ SAĞLAYACAK


·         Talabani’nin Ankara ziyaretini nasıl anlamalıyız?


Köni: NATO hareket doktrininde düşman güçlerin psikolojisini bozmak için hava saldırılarının öneminden bahsedilir. Morali bozulan düşmanı tamamıyla çözmek için insani müdahaleler başlar. Talabani’nin Ankara gelişini bölgeye dönük hava saldırılarından sonra başlayan Güneş Harekatıyla büyük darbe alan PKK’yı tamamıyla çözmek için Bölgesel Kürt yönetimi ile ilişkiye girileceğini anlıyoruz.


TALABANİ ANKARA’DA TÜRK ORDUSUNA ÖVGÜLER YAĞDIRDI


·         Güneş Harekatı Türkiye ile Kuzey Irak arasındaki ilişkileri nasıl etkiledi?


Suat Kınıklıoğlu: PKK’ya karşı müsamahakar tutum takınan Barzani ve Talabani, ABD’nin himayesindeki Kuzey Irak’a Türkiye’nin müdahale edemeyeceğine olan kesin inançlarından dolayı Türkiye’ye karşı duruş sergilemişlerdi. Türkiye, Güneş Harekatı ile bu beklentileri boşa çıkarttı. Ayrıca harekatın sadece PKK’ya yönelik olması bölgesel yönetimi rahatlattı. Daha önce “Bir Kürt kedisini bile Türkiye’ye teslim etmeyiz” diyen Talabani Ankara’da Türk ordusuna övgüler dizmeye başladı.


KOSOVA’NIN BAĞIMSIZLIĞI ULUSLAR ARASI DENGELERİ SARSTI


·         Kosova’daki gelişmeler Rusya’yı nasıl etkiledi?


Hasan Kanbolat: Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra uluslar arası dengeler kırılgan olmaya başladı. ABD, Kosova’nın tekil bir ülke olduğunu, bu tarz bağımsızlıkların bölgede tekrarlanmayacağını deklare etmesine rağmen Rusya endişelerini yüksek perdeden sürdürmeye devam ediyor. Rusya, Gürcistan sınırları dahilindeki Güney Osetyave Abhazya bölgelerinin bağımsızlığını tanıyacağını söyleyerek Amerika’ya restini çekti.


TARİHTE IRAK DİYE BİR DEVLET YOK


·         Tarihte Irak diye bir devlet var mı?


Mehmet Güzel: I. Dünya Savaşı’nda Irak diye bir yer yok. Bu topraklar o zamanlar Güney Mezopotamya adıyla anılıyor. İngiliz belgelerinde 1917 yılında yayınlanan bir Alman bröşürüne dayanaraktan Gerger-Siirt-Urfa hattından Bağdat’a kadar olan bölge Mezopotamya olarak adlandırılıyor. Mondoros Mütarekesi yapıldığı sıralarda İngilizler Musul’un 60 km güneyine konuşlanmışlardı. 1924 yılında Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti) Irak’ı manda olarak tanıyor. LozanAntlaşması’yla İngilizlere bırakılan Bağdat ve Basra’yı kapsayan bu yeni mandanın sınırları içerisinde henüz Musul ve Kerkük yok. 1926 yılında yapılan Ankara Antlaşmas’yla Musul ve Kerkük de Irak Krallığına bırakılıyor. Bu antlaşmada İngiltere taraf değil. 1932 yılında Irak Mandası bağımsızlığını kazanıyor.


IRAK’TAKİ YEREL KÜRT YÖNETİMİ YASAL DEĞİL


·         Kuzey Irak’da bir Kürt Devleti kurulabilir mi?


Güzel: Bu anlaşmaya (1932 Deklerasyonu) göre Kuzey Irak’taki her unsur eşit bir şekilde Irak Krallığına bağlanacaktır. Bu maddeden hareketle bölgede herhangi bir etnik unsurun diğeri üzerinde egemenlik kurarak herhangi bir yönetim oluşturması mümkün değil. Bu sebeple Bölgesel Kürt Yönetimi’nin yasal bir meşruluğu yoktur. Bu yönetimle yapılan bütün uluslar arası antlaşmalar da geçirsizdir.


IRAK BÖLÜNÜRSE MUSUL VE KERKÜK TÜRKİYE’NİN OLACAK


·         Irak bölünürse Türkiye Musul ve Kerkük’u geri alma hakkına sahip mi?


Güzel: 1926 Ankara Antlaşması ve 1932 Deklarasyonu Birleşmiş Milletlerinin garantörlüğü altındadır. Irak’ın bölünmesi durumunda Türkiye bu antlaşmalardan elde ettiği hakkı almak için BM ile masaya oturacaktır. BM, Musul ve Kerkük hukuken Türkiye’ye bırakmak zorunda kalacaktır.


   Köni: Amerika, İngiltere ve Rusya’nın diledikleri şekilde ülkelere müdahale etmelerinden ötürü günümüzde Devletler hukuku çok fazla anlam ifade etmiyor. Türkiye hukuken –bir bölünme durumunda- Musul ve Kerkük üzerinde söz sahibi olması başta ABD olmak üzere İngiltere ve Rusya tarafından kabul görülmez. Nitekim  haklı olarak yürüttüğü Güneş Harekatına bile tahammül edemediler.


MEDYA Kategorisindeki Diğer Haberler