YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Sendikalar Yasası kabul edildi
TBMM Genel Kurulu'nda, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasa Tasarısı kabul edilerek, yasalaştı.
Sendikalar Yasası kabul edildi
18 Ekim 2012 / 22:23 Güncelleme: 18 Ekim 2012 / 23:31

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasası'na göre, iş kolunda en az yüzde 3 üye şartı; Ekonomik ve Sosyal Konsey'e üye konfederasyonlara dahil işçi sendikaları için Ocak 2013 istatistiğinin yayımı tarihinden 1 Temmuz 2016'ya kadar yüzde 1; 1 Temmuz 2018'e kadar ise yüzde 2 olarak uygulanacak.

TBMM Genel Kurulu'nda, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasa Tasarısı, kabul edilerek yasalaştı.

Kanuna göre, grev kararının iş yerinde ilan edildiği tarihte o iş yerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden itibaren 6 işgünü içinde iş yerinin bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine, görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak 6 işgünü içinde grev oylaması yapılacak.

Oylamada grev ilanının yapıldığı tarihte iş yerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların salt çoğunluğu grevin yapılmaması yönünde karar verirse, bu uyuşmazlıkta alınan grev kararı uygulanamayacak. Bu durumda belirtilen sürenin sonuna kadar anlaşma sağlanamazsa veya işçi sendikası Yüksek Hakem Kurulu'na başvurmazsa yetki belgesinin hükmü kalmayacak.


-Grev ve lokavt yasakları-


Can ve mal kurtarma işlerinde; defin işlerinde, mezarlıklarda, şehir şebeke suyu, elektrik, doğalgaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta veya doğalgazdan başlayan petrokimya işlerinde, bankacılık hizmetlerinde, Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı'nca doğrudan işletilen iş yerlerinde, kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye ve şehir içi toplu taşıma hizmetlerinde ve hastanelerde grev ve lokavt yapılamayacak.

Bakanlar Kurulu, genel hayatı önemli ölçüde etkileyen doğa olaylarının gerçekleştiği yerlerde bu durumun devamı süresince yürürlükte kalmak kaydıyla gerekli gördüğü iş yerlerinde grev ve lokavtı yasaklayabilecek. Yasağın kalkmasından itibaren 60 gün içinde 6 işgünü önce karşı tarafa bildirilmek kaydıyla grev ve lokavt uygulamasına devam edilecek.

Başladığı yolculuğu yurtiçindeki varış yerlerinde bitirmemiş deniz, hava ve kara ulaştırma araçlarında grev ve lokavt yapılamayacak.

Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev ya da lokavt genel sağlığı veya ulusal güvenliği bozucu nitelikte ise Bakanlar Kurulu bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı 60 gün süreyle erteleyebilecek.

Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, 6 işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülecek, aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşecek.


-Grev ve lokavtın uygulanması-


İşçiler greve katılıp katılmamakta serbest olacak. Greve katılan işçilerle lokavta maruz kalan işçiler, iş yerinden ayrılmak zorunda kalacak. Greve katılmayan veya katılmaktan vazgeçenlerin iş yerinde çalışmaları hiçbir şekilde engellenemeyecek. Ancak, işveren bu işçileri çalıştırıp çalıştırmamakta serbest olacak. Greve katılan veya lokavta maruz kalan işçilerin iş yerine giriş çıkışı engellemeleri yasak olacak. Grev başlamadan önce üretilen ürünlerin satılmasına ve iş yeri dışına çıkarılmasına engel olunamayacak.

Grev sırasında greve karar veren sendikanın kusurlu hareketi sonucu grev uygulanan iş yerinde neden olunan maddi zarardan sendika sorumlu tutulacak. Yetkili işçi sendikasının kararı olmadan işçi ya da yöneticilerin bireysel eylemlerinden kaynaklanan zararlardan kusuru olan yönetici ya da işçi sorumlu olacak.


-Kanuni grev ve lokavta katılamayacak işçiler-


Hiçbir surette üretim veya satışa yönelik olmamak kaydıyla, niteliği bakımından sürekli olmasında teknik zorunluluk bulunan işlerde faaliyetin devamlılığını veya iş yeri güvenliğini, makine ve demirbaş eşyalarının, gereçlerinin, hammadde, yarı mamul ve mamul maddelerin bozulmamasını ya da hayvan ve bitkilerin korunmasını sağlayacak sayıda işçi, kanuni grev ve lokavt sırasında çalışmak, işveren de bunları çalıştırmak zorunda olacak.

Grev ve lokavta katılamayacak işçiler her ne sebeple olursa olsun kanuni süre içinde tespit edilmemiş ise işveren veya işçi sendikası çalışacak işçi sayısının tespitini süre geçtikten sonra da görevli makamdan isteyebilecek. Gerekli hallerde görevli makam resen tespitte bulunabilecek.

İşveren, grev ve lokavta katılamayacak işçilerden herhangi bir nedenle çalışmayanların yerine görevli makamın yazılı izniyle yeni işçi alabilecek.

Kanuni bir grev kararının alınmasına katılma, teşvik etme, greve katılma veya greve katılmaya teşvik etme nedeniyle bir işçinin iş sözleşmesi feshedilemeyecek.


-Kanuni grev ve lokavtın iş sözleşmelerine etkisi-


Kanuni greve katılan, greve katılmayan veya katılmaktan vazgeçip de grev nedeniyle çalıştırılamayan ve kanuni lokavta maruz kalan işçilerin iş sözleşmeleri, grev ve lokavt süresince askıda kalacak.

İşveren, grev ve lokavt nedeniyle iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin grev veya lokavtın başlamasından önce işleyen ücretlerini ve eklerini olağan ödeme gününde ödemek zorunda olacak.

İşveren, iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin yerine, sürekli ya da geçici olarak başka işçi alamayacak veya başkalarını çalıştıramayacak. İşverenin bu yasağa aykırı hareketi, taraf sendikanın istemi durumunda görevli makamca denetlenecek.

Kanuni bir grev ve lokavt dolayısıyla iş sözleşmeleri askıda kalan işçiler, grev veya lokavt süresince başka bir işverenin yanında çalışamayacak. Aksi halde işçinin iş sözleşmesi işverence haklı nedenle feshedilebilecek. Ancak kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler, kanuni haftalık çalışma süresini tamamlayacak süreyi aşmamak üzere başka bir işverenin iş yerinde çalışabilecek.

Kanun dışı grev yapılması halinde işveren, grevin yapılması kararına katılan, grevin yapılmasını teşvik eden, greve katılan veya katılmaya ya da devama teşvik eden işçilerin iş sözleşmelerini haklı nedenle feshedebilecek.

Kanun dışı bir grev yapılması halinde bu grev nedeniyle işverenin uğradığı zararlar, greve karar veren işçi kuruluşu veya kanun dışı grev herhangi bir işçi kuruluşunca kararlaştırılmaksızın yapılmışsa, bu greve katılan işçiler tarafından karşılanacak.

Kanun dışı lokavt yapılması halinde işçiler; iş sözleşmelerini haklı nedenle feshedebilecek. İşveren, bu işçilerin lokavt süresine ilişkin iş sözleşmesinden doğan bütün haklarını bir iş karşılığı olmaksızın ödemek ve uğradıkları zararları tazmin etmekle yükümlü olacak.


-Grev hakkının ve lokavtın kötüye kullanılması-


Taraflardan birinin veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı'nın başvurusu üzerine yetkili mahkemece, grev hakkı veya lokavtın iyi niyet kurallarına aykırı tarzda toplum zararına veya milli servete zarar verecek şekilde kullanıldığının tespit edilmesi halinde, uygulanmakta olan grev veya lokavtın durdurulmasına karar verecek.

Kanuni bir lokavtın iş yerini temelli olarak kapalı tutmak amacıyla yapıldığı kesinleşmiş mahkeme kararıyla belirlenirse, mahkeme kararının lokavt yapmış işverene veya işveren sendikasına bildirilmesi ile birlikte lokavt durdurulacak.

Grevin uygulanmasına son verilmesi lokavtın, lokavtın uygulanmasına son verilmesi grevin kaldırılmasını gerektirmeyecek.

Grevi uygulayan işçi sendikasının herhangi bir nedenle kapatılması, feshedilmesi veya infisah etmesi hallerinde grev ve alınmış bir karar varsa lokavt kendiliğinden sona erecek ve yetki belgesi hükümsüz olacak. Lokavtı uygulayan işveren sendikasının herhangi bir nedenle kapatılması, feshedilmesi veya infisah etmesi hallerinde lokavt kendiliğinden sona erecek.

Grevi uygulayan sendikanın, yetki tespit başvurusu tarihinde iş yerindeki üyesi işçilerin dörtte üçünün sendika üyeliğinden ayrıldıklarının tespiti halinde, ilgililerden biri grevin sona erdirilmesi için yetkili mahkemeye başvurabilecek.

Bakanlık, toplu iş sözleşmeleri için bir sicil tutacak. Toplu iş sözleşmesinin metni üzerinde anlaşmazlık çıktığı takdirde, Bakanlıkça sicile kaydedilmiş metin esas alınacak.

Bakanlık, yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde kayıtlarında yer alan üye listelerini işçi sendikalarına gönderecek. Sendikalar, varsa itirazlarını bir ay içinde Bakanlığa bildirecek. Bakanlık, itirazları en geç bir ay içinde karara bağlayacak.

Sendikalar faaliyet göstereceği iş kolunu, işkoluna giren işlerin, bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 1 ay içinde yönetim kurulu kararıyla belirleyecek.

Sendika üyeliğinin kazanılması ve üyelikten çekilme işlemlerinin e-devlet kapısı üzerinden yapılmasına, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten birinci yılın sonuna kadar geçiş süreci olacak.


-Kademeli geçiş-


Geçici 6. maddede yapılan değişiklikle, ''Kurulu bulunduğu iş kolunda en az yüzde 3 üye şartı''; Ekonomik ve Sosyal Konsey'e üye konfederasyonlara bağlı işçi sendikaları için Ocak 2013 istatistiğinin yayımı tarihinden 1 Temmuz 2016 tarihine kadar yüzde 1; 1 Temmuz 2018 tarihine kadar ise yüzde 2 olarak uygulanacak.

En son yayınlanan 2009 istatistiği sonrasında, 15 Eylül 2012'ye kadar kurulmuş ve Ekonomik ve Sosyal Konsey'e üye konfederasyonlara üye olmuş işçi sendikalarının, bu kanunun yürürlük tarihinden Ocak 2013 istatistiklerinin yayımlandığı tarihe kadar yapacakları yetki tespit talepleri, ''İş yerinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde 40'ının kendi üyesi bulunması'' şartlarına göre bakanlıkça sonuçlandırılacak.

Ocak 2013 istatistiklerinin yayımlandığı tarihe kadar bakanlığa yapılan yetki tespit başvurularıyla bu kanunun yürürlüğünden önce imzalanmış toplu iş sözleşmesi, Ocak 2013 istatistikleri yayımından sonra sona erecek olan sendikaların, bir sonraki toplu iş sözleşmesiyle sınırlı olmak üzere yapacakları yetki tespit başvuruları, eski kanuna göre bakanlıkça yayımlanmış Temmuz 2009 istatistikleri ve eski kanunda belirtilen hükümlere göre sonuçlandırılacak.

Bu kanunun yürürlük tarihinden öne başlayan toplu iş sözleşmesi görüşmeleri ve toplu iş uyuşmazlıkları da eski kanuna göre sonuçlandırılacak.


-''Sanal rakamlardan kurtardınız''-


Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, tasarının yasalaşmasının ardından teşekkür konuşmasında, çalışma hayatının önünde çok ciddi engelleri kaldırdıklarını ifade etti. Çelik, taşeron çalışanlarla ilgili düzenlemeyi de hızlı şekilde gündeme getirmeyi hedeflediklerini söyledi.

Çelik, ''Bu akşam ne yaptınız; '5 milyon 400 bin çalışan yok' dediniz, 'Türkiye'de sendikalı olabilecek 11 milyon 110 bin kişi var' dediniz. Sanal rakamlardan kurtardınız. '3 milyon 232 bin sendikalı yok' dediniz, 'Türkiye'de 937 bin sendikalı var' dediniz. Gerçek rakamlara döndük'' dedi.

Sanal rakamların, Türkiye'ye, bakanlığa, Meclis'e yakışmadığını ifade eden Çelik, bundan sonra 937 bini, 1 milyona, 2 milyona çıkarma çabası içinde olunması gerektiğini vurguladı.

Çelik, geçici 6. maddeyle, 51 sendikanın 2009 yılında yetkili olduğunu anımsatarak, temmuz ayı istatistiklerine göre, yetkili olan bu sendikalara toplu sözleşme hakkı getirdiklerini, 51 sendikayı koruduklarını belirtti.

Faruk Çelik, şöyle konuştu:

''2,5 aylık bir dönem içerisinde iş yeri, işkolu barajı aramıyoruz, sendikalara bir imkan. 2,5 aylık dönem içinde iş yerinde 50 artı 1'i sağlayan sendikalar, yetki alma imkanı elde edecek ve barajları yüzde 10'dan geçici olarak, Temmuz 2016'ya kadar yüzde 1'e, Temmuz 2018'e kadar kademeli olarak yüzde 2'ye taşıdık. 'Bunlar sıfır olsaydı' da denebilir. Ama bu sendikalara çok ciddi bir şekilde alan, zemin açan bir düzenleme. Yaptığımız düzenlemeler, TÜRK-İŞ, HAK-İŞ, DİSK, TOBB, TİSK, tüm çalışma hayatı içindir.''

Tasarının yasalaşmasının ardından EXPO 2016 Antalya Kanunu Tasarısı'nın görüşmelerine geçildi.

AK Parti Antalya Milletvekili Sadık Badak'ın konuşmasının ardından birleşime ara verildi.

Aranın ardından Komisyon ve Hükümetin yerine oturmaması üzerine, TBMM Başkanvekili Güldal Mumcu, 23 Ekim saat 15.00'te toplanmak üzere birleşimi kapattı.
AA

GÜNDEM Kategorisindeki Diğer Haberler