YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Mandela, Atatürk ödülünü kabul etmemişti
Mandela, Atatürk ödülünü kabul etmemişti
06 Aralık 2013 16:00
Türkiye'de Atatürk Barış Ödülü'nü reddetmesiyle akıllarda kalan Nelson Mandela 95 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Bir zamanlar ‘vatan haini'ydi, ‘terörist'ti. Aradan geçen yıllarda ulusunun babası oldu. Ömrünü ırkçılıkla mücadeleye adadı, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin ilk siyahi başkanı oldu.

Hapiste kaldığı 27 yılın ardından 1990'da serbest bırakılan Mandela 1994 yılında Güney Afrika'da başkan seçilerek bir ilke imza attı, ülkenin ilk siyahi başkanı oldu. Görevde olduğu sürede barışı sağlamak ve devamını sürdürmek için ülkeye liderlik etti. 1993 yılında Nobel Barış Ödülü'nü aldı.

Karizması, kendini de eleştirebilen mizah anlayışı, inanılmaz hayat hikayesi onun dünya çapında tanınıp sayılmasının sebebinin yalnızca küçük bir kısmı.

Atatürk Barış Ödülü

Türk hükümeti 1992 yılında, Mandela'ya Atatürk Uluslararası Barış Ödülü'nün verilmesini kararlaştırdı.

1986 yılında verilmeye başlayan bu ödüle daha önce NATO eski Genel Sekreteri Joseph Luns, Japon Prensi Takahito Mikasa ve Türkiye'nin yedinci Cumhurbaşkanı Kenan Evren gibi isimler layık görülmüştü.

Ancak Mandela ödülü reddetti. Yapılan açıklamada "Nelson Mandela bütün hayatını demokrasi, insan hakları ve baskılarla mücadeleye harcamıştır. ANC, Mandela'nın kendisine verilen ödülü kabul etmediğini ve Türkiye'yi ziyaret planlarının olmadığını açıklamak istemektedir. ANC'nin tavrının modern Türkiye'nin kurucusu, reformcu Kemal Atatürk'le ilgili herhangi bir olumsuzla ilgisi yoktur" denildi.

Öncelikle Mandela'nın ödülü Türkiye'de Kürtlere yapılan muameleden hoşlanmadığı için reddettiği belirtildi. Ancak yedi yıl sonra, 1999'da Mandela'nın fikrini değiştirdiği ve ödülü kabul etmek istediği haberleri yayıldı. Son olarak 2005 yılında gazeteci Fatih Altaylı, o dönem yazdığı Hürriyet gazetesindeki köşesinde duruma şöyle bir açıklama getirdi:

"Güney Afrika'da ırkçı rejimin hüküm sürdüğü ve bütün dünyanın bu nedenle Güney Afrika'ya ambargo uyguladığı yıllarda Turgut Özal, bu ülkeye bir dostunu yollar ve ticaret yapmanın yollarını arar. Ve ambargoya rağmen bu ülkeye mal sattırmaya başlar. Daha sonra ırkçı rejim yıkılır. Mandela serbest kalır. Ülkenin başına geçer. Mandela'nın çalışma arkadaşları ise ırkçı rejim döneminde iç savaşların ve çatışmaların hüküm sürdüğü çevredeki ülkelerde sürgünde bulunan Güney Afrikalılardır.

"Bunlar ülkenin yönetimine geçince Mandela'ya rapor sunarlar. Bu rapora göre Afrika ülkelerindeki iç savaşlarda kullanılan silahlar bu ülkelere Türkiye tarafından satılmaktadır. Daha doğrusu Türkiye, İsrail yapımı bu silahların satışına aracılık etmektedir. Bunun üzerine Mandela Türkiye'ye bir temsilci gönderme kararı alır. Ve bu konuyu Türk yetkililerle görüşmek maksadıyla Thabo Mbeki Türkiye'ye doğru yola çıkar. Ancak temsilci Mbeki Türkiye'ye sokulmaz bile. Havaalanında kısa bir görüşmeden sonra adam ülkesine geri yollanır. Ve ilişkiler büyük darbe alır. Daha sonra Mandela'ya verilen ödül ile bu yara onarılmak istenir ama iş işten geçmiştir."

Ülkesinin tarihinde bir ilk

Ancak Atatürk Barış Ödülü Mandela için tek değildi.

1993 yılında Nelson Mandela ve FW de Klerk Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldüler. Bundan beş ay sonra Güney Afrika'nın tarihinde bir ilk yaşandı. İlk kez ülkedeki bütün ırklar başkanlık seçimlerinde oy kullandı ve Nelson Mandela oyların büyük çoğunluğunu alarak ülkenin ilk siyahi başkanı oldu.

Siyahi lider, 1999 yılında Afrika ülkelerinin liderleri için çok alışılmadık bir adım atarak, koltuğunu modern ekonominin gerekleriyle başa çıkma konusunda kendisinden daha başarılı olacağına inandığı genç liderlere bıraktı.

Ancak Mandela'nın emekli olduktan sonra dinlenmeye çekildiğini söylenemez. O günden bu yana kendini Güney Afrika'daki AIDS salgınıyla mücadeleye adayan Mandela, bu amaç için milyonlarca dolarlık fonlar yarattı. 2005 yılında hayatta kalan tek oğlunu AIDS'e kurban vermesiyle, Mandela'nın mücadelesi şahsi bir boyut da kazandı.

Mandela, 2007 yılında dünyanın farklı yerlerinden kıdemli siyasetçilerle birlikte bir uluslararası grup oluşturdu. Aralarında Nobel Barış Ödüllü Baş Piskopos Desmond Tutu ve ABD eski başkanı Jimmy Carter gibi isimlerin yer aldığı bu liderler o günden beri HIV/AIDS, fakirlik, iklim değişikliği gibi küresel sorunların çözümünde söz sahibi.

Hollywood'un ünlü aktörlerinden Will Smith, 2008 yılında Mandela'nın 90'ıncı doğum günü şerefine bir kutlama düzenledi. Londra'da Hyde Park'ta yapılan bu kutlamaya 50 bin kişi katıldı. Mandela'nın HIV/AIDS'le mücadele için kurduğu hayır kurumuna destek için düzenlenen kutlamaya Mandela'nın hapishane numarası olan "46664" adı verildi.

Diğer yandan Mandela'nın doğum günü olan 18 Temmuz tarihi, 2009 yılında Birleşmiş Milletler tarafından "Mandela Günü" ilan edildi.

GÜNDEM Kategorisindeki Diğer Haberler