YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
İstiklal Mahkemeleri belgelerinde eksik mi var?
TBMM Kütüphane ve Arşiv Dairesi Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Abdülhekim Koçin, İstiklal Mahkemeleri belgelerinin ortaya çıkış serüvenini ve sürecin ayrıntılarını anlattı.
İstiklal Mahkemeleri belgelerinde eksik mi var?
22 Nisan 2015 / 04:44 Güncelleme: 22 Nisan 2015 / 11:51

Kanal A'da yayınlanan Türkiye'nin Seçimi'nde Fatin Dağıstanlı'nın ve Gazeteci-Yazar Celal Kazdağlı'nın konuğu olan TBMM Kütüphane ve Arşiv Dairesi Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Abdülhekim Koçin, TBMM Arşivlerinin araştırılması ile İstiklal Mahkemeleri Tutanaklarının nasıl ortaya çıktığını ve kitap haline nasıl getirildiğini anlattı. Koçin, çalışmanın süreci ve ayrıntılarına dair önemli bilgiler verdi.

İstiklal Mahkemeleri belgeleri nasıl oldu da ortaya çıkartıldı?

"Bu belgeler 95 yıldır arşivde özenle muhafaza edilmektedir. Zaman zaman bizden araştırma talepleri oluyordu ama bu belgelerin verilmesi için tasnifinin yapılması gerekiyordu. Elektronik ortama aktarılması gerekiyordu. İndekslenmesi gerekiyordu.Bunlar yapılmadan belgeden doğru dürüst yararlanmak çok kolay değil. Bunlar göz önünde bulundurularak 2010 tarihinde Başkanlık oluru ile bu çalışmalar başlatıldı. İlk başta bir envanter çalışması yapıldı ve elimizde nelerin olduğu araştırıldı. Ve bir tasnif yapıldı."

Dosyaların tamamına ulaşıldı mı? Eksik olan var mı?

"Bu çalışmalar yapıldı ama ancak hepsi tamamlanamadı. Mevcut belgeler 12 mahkemeye ait olan belgelerdir. Bu belgelerden karar defterlerinin tamamı çevrildi. Ama bu karar defterleri 5182 sayfa. Belgeler sadece bu kadar değil. Biz tasnifini, analizini yaptıktan sonra bizim arşivimizde kitaplar ve gazetelerde var. Bunları da dahil ettiğimi zaman  toplam 914 bin 695 sayfalık bir hacme ulaştı. Biz bunları şimdi tasnif ediyoruz. Yani 12 tane İstiklal Mahkemesi'nden 2 tanesinin tasnifini yapabildik. Böyle olunca biz bu belgelerin ne kadarı var ya da yok sorusuna ancak tasnifi yaptıktan sonra cevap bulabiliriz. Fakat bunların içerisinde bazı kararların olmadığını tespit ettik. Çünkü şundan kaynaklanıyor. Orada mesela notta düşülmüş. Tabii ki hepsi böyle midir bilemiyoruz ama orada bazı İstiklal Mahkemelerinin evrakları mahkemeler bittikten o bölgedeki mahkemelere gönderilmiş. Biz TBMM olarak bunları isteyeceğiz."

"Belgeler arasında sadece Türkçe belgeler yok"

"Bu çalışmalar arasında sadece Türkçe değil, Rumca, Fransızca, İngilizce, Ermenice, Arapça dillerinde de belgeler var. Bizim şimdi hazırladığımız kitap 3 cilt. Birinci ciltte İstiklal Mahkemelerinin kanunları, gerekçeleri, o dönemde genel kurulda yapılan tartışmaları yer alıyor. İkinci ciltte ise İstanbul İstiklal Mahkemesi yer alıyor ve sadece o mahkemenin belgeleri var."

"İskilipli Atıf Hoca'nın belgeleri yayınlanan ciltlerde yok"

"İskilipli Atıf Hocanın belgeleri bu yayınladığımız ciltlerde yok. Daha sıra gelmedi. İskilipli Atıf Hoca Ankara Mahkemesi'nde yargılanmıştı. Biz sırayla tasnif ediyoruz."

Çalışmalar ne zaman sonlanacak?

"Bununla ilgili kesin bir rakam ve tarih vermemiz mümkün değil. Çünkü bazı dosyalardaki metinleri rahat okuyabiliyorsunuz. Ama bazen de bu süre uzuyor. Bizim planladığımız şu 4-5 yıllık bir süreçte tamamlamayı düşünüyoruz. İsteyen herkes internet üzerinden bu eserlere ücretsiz olarak ulaşılabilir."

 

KANALAHABER / ÖZEL İÇERİK

GÜNDEM Kategorisindeki Diğer Haberler