YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
HSYK'ya hükümetten AB neşteri
Hükümet, korsan kararname krizi ile gündeme gelen HSYK'ya neşter atıyor.
HSYK'ya hükümetten AB neşteri
26 Ağustos 2009 / 08:49 Güncelleme: 00 0000 / 00:00

HSYK'nın, ''objektiflik, tarafsızlık ve şeffaflık temelinde, geniş tabanlı temsil esasına göre yeniden yapılandırılması'' öngörülüyor...

Hükümet, Türkiye'nin AB'ye taahhütleri arasında yer alan yargı reformu çalışmalarında sona yaklaştı. 10 başlık altında toplanan yargı reformu stratejisi; askeri mahkemelerin yapısının değiştirilmesi, yargı bağımsızlığının güçlendirilmesi, hakim ve savcı sayısının artırılarak yargıdaki dosya yükünün hafifletilmesi gibi pek çok unsuru içeriyor.

Önceki gün yapılan Bakanlar Kurulu toplantısında masaya yatırılan reform taslağının en önemli ve öncelikli ayağında ise tartışmalı icraatları ile gündeme gelen Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) var. HSYK tarafsızlık ve şeffaflık ilkeleri temelinde geniş tabanlı temsil esasına göre yeniden yapılandırılacak.

Üye yapısı değişecek


Anayasal ve yasal değişiklikler gerektiren reform taslağının, bir paket olarak önümüzdeki günlerde Meclis'e sevk edilmesi bekleniyor. Reformla HSYK'ya adeta neşter atılacak. 7 üyesi olan HSYK'nın üye sayısının artırılması ve üye seçimi sürecinin değişmesi öncelikli gündemler arasında. Hükümet, batılı ülkelerde olduğu gibi Parlamento'nun da kurula üye atamasını istiyor.

Taslakta yürütmenin başı olarak Cumhurbaşkanı'nın kurula hakim ve savcılar arasından doğrudan üye ataması da öngörülüyor. Değişiklikle HSYK'nın üye sayısının 11 olabileceği ifade ediliyor. Tüm bunlar için Anayasa değişikliği gerekiyor.

Disiplin suçuna kriter

Hakim ve savcılara uygulanan; uyarma, maaş kesme, kınama, kademe ilerlemesini durdurma, derece yükselmesini durdurma, yer değiştirme ve meslekten çıkarma cezalarının bazıları nesnel ölçütlere dayanmıyor. Bu nedenle yargı mensuplarının disiplin cezalarını düzenleyen ifadeler açık, sınırları çizilmiş ve belirli hale getirilecek. HSYK'nın yeniden yapılandırılmasına paralel olarak, Kurul müstakil bir binaya taşınarak idari ve mali özerkliği sağlanacak.

Kurulun sekretaryası Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nce değil müstakil bir birim tarafından yürütülecek. HSYK'da iddia ve karar makamları da ayrılacak. Böylece kurul çalışmalarının kilitlenerek krizin oluştuğu son toplantıda olduğu gibi, bir üye hem iddiada bulunup hem de onunla ilgili kararda oy kullanamayacak.

HSYK’nın tarafsızlığına gölge düşüren görüntüler

HSYK'nın 2009 Yaz Dönemi Hakim ve Savcı Atama Kararnamesi’nin görüşülmesinde yaşanan kriz yargı reformunu kaçınılmaz hale getirdi. Ergenekon sanığı Engin Aydın ile görüntüleri ortaya çıkan HSYK Üyesi Ali Suat Ertosun tarafından hazırlanan korsan kararname ile Ergenekon ve faili meçhul cinayetler dosyalarına bakan hakim ve savcıların değiştirilmesi istenmiş, Adalet Bakanı'nın karşı çıkması üzerine görüşmeler kilitlenmişti. Yoğun bir şekilde tarafsızlığını yitirdiği yönünde eleştirilere muhatap olan HSYK'nın yapısı yargı reformunda yeniden ele alınıyor.

Şeffaflık ön plana çıkacak

HSYK'nın disiplin suçlarını isleyen hakim ve savcılar hakkında verdiği disiplin cezası kararları, sadece ilgilisine tebliğ ediliyor ve gizli kalıyor. Oysa tüm dünyada geçerli olan 'saydamlık' ilkesi gereğince disiplin cezalarına ilişkin kararların yayınlanması gerekiyor. Bu nedenle, HSYK'nın disiplin cezalarına ilişkin kararlarının, kişisel verileri korumak kaydıyla yayınlanması planlanıyor.

Bu sayede, verilen disiplin cezalarının bütün yargı mensuplarına örnek teşkil etmesi suretiyle yargının tarafsızlığına ve yolsuzlukla mücadeleye katkı yapması bekleniyor.

Terfi sistemi değişecek

HSYK'nın yeniden yapılandırılması ile birlikte not sistemi dahil olmak üzere hakim ve savcıların terfi sistemi değişecek. Terfi edebilmek için HSYK'dan not alması gereken hakimler, notta sorun yaşamamak için karar verirken yüksek mahkeme içtihatlarına harfiyen uyma zorunluluğu hissediyor. Bu durumsa içtihat gelişimini olumsuz yönde etkiliyor.

İşte bu nedenle terfi sistemi, hakim ve savcının çalışması, etik kurallara bağlılığı, kanun yolundan geçen veya geçmeyen tüm kararların dikkate alındığı performans esaslı olacak şekilde planlanacak.

İtiraz yolu açılacak


Kurul'un kararlarına itiraz yolu bulunmuyor. HSYK'nın yeniden yapılandırılırken itiraz yolu etkin hale getirilecek. Hakim ve savcılara, sadece meslekten çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçu işlemeleri halinde, "İtirazları İnceleme Kurulu" nda sözlü veya vekille savunma hakkı tanınacak. Kesinleşen kararlara itiraz edilmesi için de bir üst mahkeme belirlenecek.
GÜNDEM Kategorisindeki Diğer Haberler