YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
27 Mayıs darbesini İnönü tahrik etti!
27 Mayıs 1960 döneminin Demokrat Parti (DP) Kayseri Milletvekili Hakkı Kurmel, yıllardır süren suskunluğuna darbenin yıl dönümünde son verdi.
27 Mayıs darbesini İnönü tahrik etti!
27 Mayıs 2013 / 15:32 Güncelleme: 27 Mayıs 2013 / 15:57

CHP'nin ihtirası ve askerlerin maaş azlığı bahanesinin darbeye sebep olduğunu vurgulayan Kurmel, "İsmet İnönü cumhurbaşkanı olmak için darbeyi teşvik etti.

Alparslan Türkeş de cuntayı kuran asıl kişidir. İnönü istese Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatih Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan'ın idamını önleyebilirdi. Kinden dolayı idamları önlemedi. Bu milletin DP'ye olan bağları, İnönü'de CHP'nin rey ile iktidara geleceği umudunu azaltmıştı." dedi.

DP Kayseri Milletvekili Hakkı Kurmel, 27 Mayıs 1960 darbesi ile ilgili ilk kez konuştu. O yıllarda Kayseri'nin Sarı kazasında hakimlik yapan Kurmel, verdiği hızlı ve doğru mahkeme kararlarından dolayı, bölgede 'Sarı Hakim' namı ile anılıyordu.

Halkın kendisine gösterdiği itibar ile önce CHP'lilerce partilerinden milletvekili olması teklifi aldı. Ancak daveti kabul etmeyen Kurmel'e, aynı teklifi 1954 seçimleri öncesinde DP Maraş Milletvetkili Afet Kadıoğlu tarafından DP'ye katılması için yapıldı.

Kurmel, dönemin iktidar partisinin bu teklifini düşünmeden kabul etti. Milletvekili adaylığı, kazandığı vekillik sınavının hemen ardından kesinleşti, 1954 seçimlerinde Kayseri'den 28 yaşında Meclis'e girerek, TBMM'nin en genç milletvekili unvanını kazandı. İlk dönem, Meclis'te maliye ve bütçe komisyonlarında çalıştı. 1957 seçimlerinde bölgesinden yine vekil seçilerek, DP çatısı altında Meclis'teki yerini korudu.

Darbe ile gözaltına alındı

27 Mayıs 1960 darbesi gerçekleştiğinde Kurmel, önce gözaltına alındı, sonra serbest bırakıldı. Karanlık günler yaşayacağını anlayınca eşi ile İstanbul'daki yakınlarına gitti. Fakat bir müddet sonra, DP'nin tüm Türkiye'de göz altına alınan vekilleri gibi o da yeniden tevkif edildi, Davutpaşa Hapishanesi'ne atıldı. Hapishanedeki 7 DP'li vekil ile birlikte bir süre sonra yargılanmak üzere Yassıada'ya sevk edildi.

"Kayseri olaylarından suçum olmamasına rağmen idamla yargılandım"

Kurmel, Yassıada'daki tutukluluk günleriyle ilgili Ada kumandanı Yarbay Tarık Güryay'ın nakisesi fazla biri olduğunu ifade etti. Güryay'ın elinde sopa ile dolaşan ve sürekli mahkumlara şiddet uygulayan biri olduğunu anlatan Kurmel, kendisinin de fiziki ve psikolojik işkenceye maruz kaldığını, uygulanan şiddet sonucu gözünü kaybetme safhasına geldiğini, tutuklu bulunduğu 2,5 yıl boyunca eşini bir kere gördüğünü söyledi.

Kurmel, sözlerine şöyle devam etti:

"Çok acı günler yaşadım. İdam edileceğim diye bekliyordum. Bir tarafta aileme duyduğum hasretim bir taraftan ölüm korkusuyla günlerimi geçirdim. Tüm milletvekilleri benim yaşadıklarımı gördü. Hepsi aynı yoldan aynı korkularla baş başa kaldı. İsmet İnönü'nün Kayseri'ye girişine mani olduğum ve anayasaya aykırı davranışlarda bulunduğum gerekçesiyle iki kere idamla yargılandım.

Benim anayasaya aykırı bir davranışım söz konusu değildi. İnönü'nün de Kayseri'ye girişini ben engellemedim. İçişleri Bakanı Namık Gedik, İnönü'nün Kayseri'de yapacağı tahripkar konuşmadan dolayı, halkın isyan çıkaracağı ve ortalığın karışacağı endişesini taşıyordu. Bunun için İnönü'nün Kayseri'ye girişinin engellenmesi taraftarıydı. Fakat ben kendisine böyle bir endişenin, yersiz olduğunu Kayseri'de böyle bir durumun yaşanmasının ihtimal dâhilinde olmadığını söyledim. Benim bu şekilde beyanım olmasına rağmen, bu olaylardan idamla yargılandım."

"İnönü darbe yapılması için askere haber gönderdi"

Eski DP Kayseri Milletvekili Hakkı Kurmel, 27 Mayıs Darbesi'nin gerçekleşmesinde İsmet İnönü'nün büyük rolünün olduğuna işaret etti. Atatürk ve Fevzi Paşa'nın orduyu siyasetin dışında tutma gayretlerine rağmen, İnönü'nün TSK'yı siyasetin içine çekmek için gayret gösterdiğini belirten Kurmel, darbeden önce CHP liderinin TSK'ya ihtilal yapmaları konusunda sürekli haber gönderdiğini açıkladı.

Kurmel, konu ile ilgili şu bilgileri aktardı: "Paşa, 1957 seçimlerinden önce uzantısının bulunduğu gruba haber gönderdi, 'Beklesinler bu seçimleri alacağız.' dedi. Fakat seçimleri DP kazanınca, cuntacılara tekrar haber yolladı: 'İhtilal yapsınlar.' Bunlar, yaşanan vakalar. Bunların duyumlarını da alıyorduk. Ayrıca Talat Aydemir, savunmalarında da bunu itiraf etti."

"Askerlerin maaşları az olduğu için darbeye destek verdiler"

Darbe öncesinde subayların maaşlarını yetersiz bulduğunu sürekli gündeme getirdiklerini hatırlatan Kurmel, "Subayların büyük çoğunluğu, maaşları az olduğu için darbeye katıldı.

Darbe yapıldıktan sonra, beni Harbiye'ye götürdüklerinde bir subay, 'Pabucumuzun altı delikti.' dedi. Bazıları ceplerinde bulunan son 10 kuruşu bana gösterdi. Maaşlarının azlığından yakındı. Bir üsteğmen de bir avukat kızla evlenecekken, kızın ailesinin kendilerine engel olduğunu söyledi. Kızın babasının, kızına 'Askerlerin açlıktan nefesi kokuyor. Açlığa mı kendini mahkûm edeceksin.' dediğini aktardı.

Bu durum subayın gururunun kırılmasına sebep olmuş. Yaşadıklarımız ve duyduklarımız, bize askerlerin maaşlarını artırmak için bu işe giriştiklerini gösterdi." diye konuştu.

Kurmel, 'Baret ölçüsü' içerisinde herkesin maaşlarına zam geldiğini kaydederek, "Hükümetimiz döneminde, onlar farklı bir ayrıcalık istiyordu. Maliye Bakanı Hasan Polatkan bir konuşmasında askerlerin maaş zamları ile ilgili şöyle konuşmuştu:

'Baret var, farklı bir şey yapamayız. Yarın bir mühendis ve doktor çıkar, benim askerden ne farkım var, derse ne yaparız? Bunun için maaşlarını artıramam askerilerin.' dedi. Askerler, darbeye denk gelen günlerde maaşların azlığı ile ilgili şikâyetlerini fazlası ile gündeme getirmişlerdi. Nitekim, darbenin ardından maaşlarında önemli düzenlemeler yaptılar. Darbe, Halk Partisinin korkunç ihtirası ve genç subayların maaş derdinden dolayı gerçekleşti." dedi.

 

CİHAN

GÜNDEM Kategorisindeki Diğer Haberler