YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Türkiye kanatlandıracak proje
Türkiye kanatlandıracak proje
06 Haziran 2015 11:12
THY Genel Müdür Temel Kotil, ilk etapta üretilecek 50 uçağın, Türkiye ile farklı ülkelere satılacağını açıkladı. Üretim tamamlandığında uçacak olanın sadece uçak olmadığını söyleyen Kotil, "Türkiye de uçacak" dedi.

Türkiye ‘yerlilik’ hedefi kapsamında milli uçak projesinde iddialı adımlar atmanın planlarını yapıyor. Bu adım sonrasında teknoloji gelişiminin önündeki ciddi bir bariyerin aşılacağını belirten Türk Hava Yolları’nın (THY) Genel Müdürü Temel Kotil, ilk etapta üretilecek 50 adet yerli uçağın, Türkiye ile birlikte farklı ülkelere de satılacağını söyledi. Milli uçak projesinin bu yolla dünya semalarında ticari bir noktaya taşınması sağlanacak.

Kotil, kişi başına düşen milli gelirin 10 bin doları geçmesi ve Türkiye’nin hızla yukarılara tırmanması için teknoloji üretiminin çok önemli olduğunu vurguladı.

“Kıbrıs Savaşı zamanında ABD’liler ambargo uygulamıştı. 1 dolarlık parça yoksa uçamamıştık. Necmettin Erbakan Hoca’yı hatırlamak lazım. Başlattığı büyük bir kampanya vardı. İtalya’dan uçak alıp imal edecekti. Ben o sevda ile uçak mühendisi oldum” sözleriyle milli uçak projesinin sevdalısı olduğunun altını çizen Temel Kotil, THY’nin hangarını Milliyet gazetesine açtı.

“Türkiye bu projeyi yaptığı zaman ileriye dönük olarak daha büyük projelere girmesine anahtar olacak” diyen Kotil’in, milli uçak projesinin ekonomiye katkısı ve şirketin hedefleriyle ilgili görüşleri şöyle oldu...

Orta gelir tuzağına çözüm

Türkiye’nin önümüzdeki süreçte sivil uçuşlar için yerli uçak üretimi dündemde. Bir ülkenin uçak üretmesi neden kritik ve önemli?

Boeing, Airbus gibi firmalar entegratör. Bir ülke uçak ürettiği zaman, lisanslandırdığı zaman ekosistem kendi kendini besliyor. İş bir nevi para makinesine dönüyor. Bu nedenle ülkelerin uçak üretmesi çok kritik. Entegrasyon yeteneği kazandırıyor, mühendislik bilgisini geliştiriyor. Dünyada markalaşıyorsunuz.

Bu nedenle dünyanın 10. büyük ekonomisi olmanız için uçak üretimi önemli. Üretimin etrafına saçtığı ışıkla, sağladığı imkanlarla ekonominiz güçleniyor. Üretim tamamlandığında uçan sadece uçak olmayacak, Türk insanının duyguları da uçacak. 2019’u bu nedenle heyecanla bekliyoruz. 10 bin dolarlık orta gelir tuzağından çıkmak için bu lazım. Yani kişi başına düşen milli gelirin 10 bin doları geçmesi için teknoloji üretimi çok önemli.

Uçak üretimi de teknolojide bir bariyer

Planlanan uçakların hangi uçuşlarda kullanılması hedefleniyor?

Milli bölgesel yolcu uçağı geliştirilmesi projesi kapsamında üretilecek olan 30 yolcu kapasiteli uçak, 2019 yılında servise verilecek.

Dornier işbirliğiyle yapılan proje Savunma Sanayi Müsteşarlığı bünyesinde yürütülüyor. İkinci aşamada 70 yolcu uçağının üretimine geçilecek. Bu uçak tamamen sıfırdan tasarlanıyor. Tümüyle Türk tasarımı olacak. Böylece Türkiye bu sektöre girmiş oluyor. Kısa mesafede daha ekonomik uçaklar bunlar. Ağırlıklı olarak çapraz uçuşlarda kullanılacak.

Yerli uçak projesi hem duygusal hem de stratejik bir proje. Defalarca denenmiş büyük paralar harcanmış. Ya siyasi destek eksiği olmuş ya da konjonktür izin vermemiş. Ama bugünkü hükümetimizin niyeti, verdiği destek ile insan kaynağı ve teknik konularda gelinen düzey ile birlikte stratejik bir proje haline geliyor. Türkiye bunu yaptığı zaman ileriye dönük olarak daha büyük projelere girmesine anahtar olacak. Kısa sürede yapmanın yolu da böyle bir projeyle başlamaktan geçiyor....

İlk aşamada 50 uçak üretilecek

Proje kapsamında ne kadar uçak üretilecek?

İlk aşamada 50 uçak üretilecek. Bütün dünya pazarına satılacak bu uçaklar.

THY’nin bu uçakları alım garantisi olacak mı?

THY’nin alım yönünde bir yönetim kurulu kararı yok. Zaten henüz erken bunun için. Ama THY çapraz uçuş yaparsa uçakları bunlar olur. Biz şu anda çapraz uçuş yapmıyoruz.

Küçük uçaklar turizm için de bir avantaj yaratır değil mi?
Uçak küçülünce daha küçük pistlere inebiliyor. Pistler 3.5 kilometre uzunluğunda 45 metre genişliğinde olması gerekiyor. Standart bu... Küçük yerlerdeki 1.5 kilometrelik pistlere inip turist götürebilecek. Bu tip feeder denilen besleyici uçakları herkes kullanıyor. Özellikle ABD’de ve Avrupa’da çok yaygın.

Uçak mühendisi olan THY Genel Müdürü Temel Kotil, arkadaşımız Eylem Türk’e uçakların üretim sürecini anlattı.

Küresel savunma lobisi!

Türkiye’de yerli uçak üretim çalışmaları ilk değil. En bilinenlerinden biri yaklaşık 20 yıl önceydi, değil mi?

Evet, 1996’da dönemin Başbakanı Necmettin Erbakan  yerli savunma sanayi ve sivil uçak üretimi için bürokratları görevlendirdi. O sıralarda Amerika’da ekonomik kriz yaşayan ve F-4’lerin de üreticisi olan ve MD 90 geniş gövdeli sivil yolcu uçaklarını da üreten McDonall firmasının bu durumu Erbakan’ın dikkatini çekti. Hemen bürokratları ve Başdanışmanını ve Başbakanlık Stratejik Araştırmalar ve Teknoloji Geliştirme (SATEK) Başmüşavirini bu iş için görevlendirdi. Şirketle ilgili ön fizibilite ve alt yapı çalışmalarını yürüten ekip, daha sonra McDonall Douglas firmasının sahibi ile bir dizi gizli görüşmeler gerçekleştirdi.

Fabrikanın taşınması...

Erbakan’ın talimatları doğrultusunda hareket eden bürokratlar, sivil uçak fabrikasını tamamıyla satın alarak Türkiye’ye taşıyacak ve zamana yayarak 5 yıl içinde çalışan Amerikalılar yerine Türk mühendis ve işçileri görevlendireceklerdi. Sivil havacılıkta geniş gövdeli yolcu uçağı MD 90 üretiminden sonra ise, fabrikası Türkiye’ye getirilerek deneyim kazandıktan sonra savunma sanayine ağırlık verilecekti.

Neden sonuç alınamadı?

Dönemin Başbakanı Erbakan’ın büyük bir gizlilikle yürüttüğü McDonall Şirketini satın alıp Türkiye’ye taşıma girişimi, uluslararası derin yapıları korkuttu. Harekete geçen küresel savunma lobisi, Türkiye’de 28 Şubat Darbe Planı yaparken, öte yanda büyük uçak firmalarını McDonall Douglas’ı satın almak için harekete geçirdi. Boeing  firması, McDonall’ı satın alarak birleşmeyi gerçekleştirdi.

‘Erbakan Hoca sayesinde mühendis oldum’

Yurtdışı pazarda ilgi görür mü bu uçaklar?

Evet, Türkiye bu uçakların ihracatını da yapacaktır. Bu uçağın pazarı hazır zaten. Bir de dünyada bu tip uçakların üreticisi çok fazla sayıda yok. Dolayısıyla fırsat pazarı da var. Türkiye 10. büyük ekonomi olabilmesi için bunlara sahip olması gerekiyor. Tasarımda en ileri düzeyi getiriyor. Uçak ‘böyle ısmarladım, yaptım’ gibi bir şey değil. Türkiye bu projeyle ‘ben bu uçağı yaptım. Bundan sonra nükleer denizaltı yapabilirim’ der. Bu uçak 30 kişilik şehirler arası uçuşta çok güzel bir tasarım güzel bir uçak.

Bir uçak mühendisi olarak proje sizi de çok heyecanlandırmış...

Necmettin Erbakan Hoca’yı hatırlamak lazım. Kıbrıs Savaşı zamanında ABD’liler ambargo uygulamıştı. 1 dolarlık parça yoksa uçamamıştık. Sayın Erbakan Hoca’nın başlattığı büyük bir kampanya vardı. İtalya’dan uçak alıp imal edecekti. Ben o sevda ile uçak mühendisi oldum.

 

MİLLİYET

EKONOMİ Kategorisindeki Diğer Haberler