YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
İran'la tarihi anlaşma
2007 yılından bu yana Türkiye ve İran arasında devam eden enerji pazarlığı yarın atılacak imzalarla tamamlanacak.
İran'la tarihi anlaşma
27 Ekim 2009 / 19:57 Güncelleme: 27 Ekim 2009 / 21:02

Türkiye ile İran arasında 2007 yılında imzalanan ön anlaşma ile Türkmen gazının İran-Türkiye hattından Avrupa'ya taşınması ve İran'ın Güney Pars gaz sahasında  bulunan üç fazı Türkiye'nin işletmesi öngörülüyordu.

 

Anlaşma ile İran Güney Pars gaz sahasının 22, 23 ve 24’üncü fazlarını işletmesini kabul etmiş ve  işletmeyi Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı-İran Devlet Petrol şirketiyle birlikte üstlenmesi kararlaştırılmıştı.

 

Yıllardır Türkmen gazının topraklarından geçmesine onay vermeyen İran,yapılan anlaşma ile bu itirazından da vazgeçmiş ve  Türkmen gazının İran üzerinden Türkiye’ye, buradan da Avrupa’ya taşınmasını onaylamıştı.

 

Yaklaşık 3 yıldır görüşmeleri devam eden ve yarın atılacak imzalarla TPAO, 14 trilyon metreküp doğalgaz rezervi olan Güney Pars gaz bölgesindeki 3 fazda doğalgaz çıkarmaya başlayacak.Yaklaşık 4 milyar dolara malolacak yatırımla sahadan 35 milyar metreküp gaz çıkarılması planlanıyor.

 

İran, 27 trilyon metreküplük doğalgaz rezerviyle Rusya'dan sonra ikinci sırada yer alıyor. Buna rağmen gaz altyapısı çok eski ve zayıf olduğu için artan talebi karşılayamıyor. Bu nedenle doğalgazını çıkarmak ve uluslararası piyasaya ulaştırmak için yabancı yatırıma ihtiyaç duyuyor. İran'ın, iç piyasa tüketimini karşılamak ve gaz ihracatından para kazanmak için 2010 yılına kadar 22 milyar dolarlık yatırım yapması gerekiyor. Bunun için, Türkiye dahil yabancıların yapacağı altyapı yatırımları İran açısından önem kazanıyor.

 

YENİ MODEL GELİŞTİRİLDİ
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın İran'a yaptığı resmi ziyarete katılan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Yıldız, Tahran'da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran'da Anayasaya göre malın devrinin söz konusu olmadığını belirterek, bu ülkenin modeline göre bir çerçeve anlaşması geliştirdiklerini bildirdi.

 

Bakan Yıldız, şunları söyledi: ''İran, petrol ve doğal gaz kaynakları açasından zengin bir ülkedir. Anayasaya göre malın devri söz konusu değil. Buranın modeline göre çerçeve anlaşması geliştiriyoruz. İnşallah yarın bunu imzalayacağız.

 

Güney Pars havzasında TPAO ile arama çalışması yapılacak. Daha önce imzalanan 21, 22. ve 23. fazlara göre daha verimli sahalar olduğuna kanaat getirdiğimiz ve karşılıklı konuştuğumuz bir yer üzerinde çalışma yapılacak. Çalışmalara Kasım ayının ilk ya da ikinci haftasında başlamış olacağız. Buraya bir heyetle geleceğiz, bu heyet teknik çalışmalara devam edecek.

 

Buradaki model yap-devret modeli normalde. Bu anlaşma ile buradan çıkacak doğal gazın ve yan ürünlerinin pazarlanması söz konusu olacak. Türkiye'nin pazarlama ve ticaret hakkı doğmuş olacak. Doğal gazın en az yarısı Türkiye'de ya da Türkiye üzerinden pazarlanacak. Yaklaşık 35 milyar metreküp gaz çıkarılması öngörülüyor. Al ya da öde modelinden biraz daha farklı olduğunu söyleyebiliriz.''

 

İran doğal gazının hem Türkiye hem de Avrupa için önemli kaynaklardan birisi olduğunu vurgulayan Yıldız,  bu kaynakların mutlaka harekete geçirilmek zorunda olunduğunu kaydetti.

 

Bir soru üzerine Nabucco'nun gaz kaynaklarından birinin İran olabileceğini de söyleyen Bakan Yıldız, Güney Pars havzasındaki çalışmanın 4 milyar doların üzerinde bir rakama mal olabileceğini bildirdi.

 

AZERBAYCAN DOĞAL GAZI
''Azerbaycan ile doğal gaz konusunda görüşmelerimiz sürüyor'' diyen Yıldız, bir anlaşmaya varılabileceğini umduklarını ifade etti.

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Yıldız, ''Her iki ülkenin de farklı alternatifleri söz konusu. Azeri kardeşlerimizin haklarına halel gelinmeyeceğini belirtmek istiyorum. Nisan 2008'den sonraki dönem için Azerbaycan tarafına geri ödeme yapılmasının söz konusu olabilir'' diye konuştu.

 

Konuşmasında, Türkiye'nin Azerbaycan gazını ucuza almadığını tekrar hatırlatan bakan Yıldız, 2008 öncesi alınan gazın geriye dönük fakının da ödeneceği söyledi. Bakanın bu sözleri yılbaşından sonra doğalgaza yapılacak zammın faturalara katlanarak yansıyacağını akla getirdi.
(AA)

EKONOMİ Kategorisindeki Diğer Haberler