YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Global ekonomiyi kimler çöküşe sürükledi?
Global ekonomiyi kimler çöküşe sürükledi?
Global ekonomiyi kimler çöküşe sürükledi?
11 Ekim 2008 / 10:43 Güncelleme: 00 0000 / 00:00

Banka kurtarma paketleri, nakit enjeksiyonları, faiz indirimleri, mevduat garantileri, açığa satışların yasaklanması... Hiçbir önlem işe yaramıyor. Piyasalar dikiş tutmuyor. Satış trendi durmuyor. İşlerin düzeleceğine inancı kalmayan “ateist yatırımcıların” paniği, global ekonomiyi çöküşe sürüklüyor


Frankfurt’tan Washington’a, Hong Kong’dan Londra’ya merkez bankaları faiz indirdi. Kurtarma paketleri açıklandı. Mevduat garantileri yükseltildi. 1.9 trilyon doların üzerinde likit akışı sağlandı. Tüm bunlara rağmen dünya borsalarındaki çöküş sürüyor. Dow Jones ve FTSE 100 endeksleri son 5 yılın en düşük seviyelerine geriledi. Japonya’da Nikkei, yüzde 10’la 1987’den bu yana en büyük günlük düşüşü yaşadı. Kısacası, 1 haftada finans piyasalarındaki kayıp 4 trilyon doları aştı. Son 1 yıldaki toplam kayıp ise 25 trilyon doları aştı.


PİYASALARDA ALICI KALMADI


Son iki işlem gününde daha da dramatik hale gelen düşüşlerin nedeni, Dow Jones’ta 3 haftadır uygulanan açığa satış yasağının sona ermesine, General Motors’un kötü bilançosuna (1 hafta içinde 9 önemli şirket bilançosu daha açıklanacak) ve CitiGroup’un Wachovia görüşmelerinden çekilmesine bağlandı. Ancak açığa satışların yeniden başlaması düşüşün asıl nedeni olarak görülmemeli. Açığa satış, alıcı olduğu zaman iyi bir kazanç yöntemidir. Artık piyasalarda alıcı kalmadı. Dow Jones’ta işlem hacmi 1.3 milyar dolara geriledi. Özetle çöküşün en büyük nedeni güven bunalımı... Piyasa aktörleri yaşanan havayı şöyle özetliyor:


FİYATA BAKMADAN SATIYORLAR


# Yatırımcıların hiçbir şeye inancı yok. Ne bankalara, ne şirketlere ne devletlere güveniyorlar. Sadece paranın gücüne inanırlardı, artık ona da inanmıyorlar. Ateist yatırımcılar dünyayı çöküşün eşiğine sürüklüyor! Ellerinde ne varsa satıyorlar. (Phillip Orlando - 350 milyar dolarlık Federated Investors fonu başstratejisti).


# Panik seviyesini bile aştık... Ekonomilerin temeli sarsılıyor. İnsanlar hiçbir şeye aldırmadan satıyor. (Espen Furnes - Storebrand Management)


# Tüm yatırımcılar satışa geçti. Fiyatlara bakmadan satıyorlar. Krizden kurtulma şansımız da sıfıra iniyor. (Quincy Krosby - 380 milyar dolarlık Hartford stratejisti)


Peki yatırımcılar güvenlerini geri kazanır mı? G7 toplantıları çare olur mu? Finans sektörüne yönelik yapısal değişimi de içeren radikal kararlar çıkmadığı sürece zor... Hedge fonlardaki 3 trilyon dolarlık batığın da aralık ayında vuracağını da hesaba katarsak gerçekten çok zor.


Oligarklar büyük kayıpta


EKONOMİK kriz, dünyanın en zengin işadamlarını 1 hafta içinde milyarlarından etti. En büyük darbeyi Hint asıllı sanayici Lakshimi Mittal toplam 40 milyar dolar kaybederek aldı. Dünyanın en zenginleri listesinde yer alan Rus oligarkların sahibi olduğu şirketler de kriz yüzünden sadece geçtiğimiz hafta içinde 230 milyar dolar kaybetti. İngiliz Chelsea kulübünün sahibi Abramovich’in 20 milyar doları buhar olurken, çelik şirketi Novolipetsk’in sahibi Lisin 22 milyar dolar kaybetti. Yine ünlü Rus işadamı Deripaska da 6 milyar dolar zarar etti. Hintli işadamı Agarwal krizden 6 milyar dolarla nasibini alırken, İngiliz yatırımcı Robert Tchenguiz’in de 2 milyar doları uçtu gitti.


Bush: Krizi çözeceğiz


ABD Başkanı Bush, hükümetin finansal kriz ile mücadelede elindeki tüm araçları agresif şekilde kullanacağını belirterek, “Bu krizi çözebiliriz, çözeceğiz” dedi. Kurtarma paketini hemen uygulayacaklarını belirten Bush, piyasalardaki kaygının kendini beslemesi nedeniyle çözümün zorlaştırdığını kabul etti.


Diplomatik kriz çıktı


FİNANS krizi İzlanda ve İngiltere’nin arasının bozulmasına neden oldu. Yüksek faiz veren İzlanda bankalarına 1 milyar sterlin yatıran 100 İngiliz belediye ve polis teşkilatının mevduatlarına, bankalar batınca el kondu. İngiltere hükümeti, ülkedeki İzlanda şirketlerinin varlıklarının dondurulacağını açıkladı.


Japonya krize ilk kurbanı verdi


KÜRESEL finansal kriz nedeniyle ilk kez Japonya’da bir şirket iflas etti. Yaklaşık 2.7 milyar dolar borcu bulunan Yamato Life Insurance’ın bin kadar çalışanı bulunduğu ve bireysel poliçe hesaplarının 10 milyar dolar olduğu belirtildi. Ekonomi Bakanı Kaoru Yosano, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Şirket, ülkemizdeki sigortacılık sektöründeki en küçük şirket” derken Yamato Life Insurance’ın Başkanı Takeo Nakazono, şirketin iflasından derin üzüntü duyduğunu söyledi. G-7 ve IMF toplantılarına katılmak için ABD’de bulunan Japon Maliye Bakanı Shoichi Nakagawa ise, mali düzenleme kurumu yetkililerine, en son Japonya’da 1990 yılındaki bankacılık krizi sırasında kullanılan banka kurtarma yasasını incelemeleri talimatı verdi. 18 milyar dolar ekonomik teşvik paketi hazırlayan hükümetin bölgesel bankalara yardım amacıyla 100 milyar dolar tutarında bir fon oluşturabileceği açıklandı.


Kriz, Türkiye’yi de sallamaya başladı


KÜRESEL çapta alınan önlemlerin krizi önleyemeyeceği korkusu Türkiye piyasalarını da olumsuz etkiledi. İMKB de güne yüzde 8’lik düşüşle başladı ve endeks 29 binin altına indi. Endeks seans içinde 28 bin puanlı seviyeleri en son 23 Ağustos 2005’te görmüştü. İkinci seansta da satış dalgası devam etti ve endeks haftayı 2 bin 382 puan düşüşle 28 bin 495 puandan tamamladı. Hisse senetlerinin değer kaybı yüzde 7.7 oldu. Bankalararası piyasada dolar 1.4420 YTL’ye çıktı. Akşam saatlerinde 1.42 YTL düzeyine geriledi. Avrupa’da borsaları da dün yüzde 10’un üzerinde düşüşlerle güne başladı. Paris, Londra ve Frankfurt borsalarında kayıplar bir ara yüzde 11’i buldu. Brent petrolün varil fiyatı ise 77.29 dolara geriledi.


Akşam/Main Street

EKONOMİ Kategorisindeki Diğer Haberler