YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Ekonomik krizde 1 yılı geride bıraktık
Ekonomik krizde 1 yılı geride bıraktık
14 Eylül 2009 12:20
Herşey tam 1 yıl önce bugün başladı. Kürsel ekonomik krizde 1 yılı geride bıraktık... Hava iyimserleşiyor ancak tehlike tamamen geçmiş değil...

Kanalahaber.com (Kanal A Haber Merkezi) Herşey tam 1 yıl önce bugün başladı. ABD'nin 158 yıllık dev yatırım şirketi Lehman Brothers 613 milyar dolar zarar açıklayarak kepenk indirdi. Bu haber zaten mortgage krizi ile  sallantıda olan dünya ekonomisini yıkmaya yetti.

Lehman'ın batışı sadece bir başlangıçtı. Haber domino etkisi ile başta Amerika'da olmak üzeri dünyada birçok köklü kuruluşun ardı ardına iflası ile sonuçlandı. Batmanın eşiğine gelen dünyanın en büyük aracı kurumu Merill Lynch'i, Bank Of America 50 milyar dolara satın aldı. Lehman'ı kurtarmayarak küresel krizin başlangıcında büyük rol oynayan Amerikan Merkez Bankası, bu kez sigorta devi AIG'nin batmasına göz yummadı.

Kriz piyasalarda adeta kasırgaya dönüştü. Borsaların altını üstüne getirdi. Tüm dünya borsaları tarihi düşüşler yaşadı. 2008 yılına 54 bin puanla başlayan İstanbul Menkul Kıymetler borsası 23 bin puanın altına kadar geriledi. Dolar 1.74 liraya kadar çıktı.

Küresel çapta bankaları vuran krizin reel sektör üzerindeki etkisi de büyük oldu. Birçok fabrika kapandı, milyonlarca kişi işsiz kaldı. Kriz bir ülkenin iflasına kadar gitti. İzlanda ekonomisi krize dayanamadı ve ülke resmen battı.

2001 yılından büyük tecrübe edinen türkiye bankacılık sektöründe hiçbir sorun yaşamadı. 7 yılda bir kriz yaşayan türkiye'nin bu krizi de en az hasarla atlatacağı söylendi. Ama öyle olmadı. Reel sektör tüm dünyayı kasıp kavuran fırtınaya kapıldı. Talep düştü, fabrikalar önce üretimi kıstı, ardından bir bir kapılarına kilit vurdu.

Türk ekonomisinin lokomotifi ihracat 32 ayın ardından ilk defa geriledi, hedefler aşağı çekildi. 2009'in ilk çeyreğinde büyüme yüzde 13,8 ile tarihi bir rekor kırdı. Daralma ikinci çeyrekte de devam etti.

Zaten kronik bir sorun olan işsizlik çığ gibi büyümeye başladı. Fabrikaların kapanması ile çalışanlara yol göründü. Bir yıl içinde işini kaybedenlerin sayısı 1 milyonu aştı. Ekonomide tehlike çanları çalarken Başbakan Erdoğan "Kriz Türkiye'yi teğet geçecek" dedi. Bu laf adeta krizin simgesi oldu.

Krize önlem almamakla suçlanan ekonomi yönetimi bir müddet bekledikten sonra reel söktörde giderek derinleşen krize karşı ard arda bir çok paket açıkladı. Vergi borçları yapılandırıldı, bazı vergi kalemleri indirildi, yatırım ve istihdamı teşvik için birçok önlem alındı, ihracatı desteklemek için kredi imkanları yaratıldı. Tüketimi canlandırmak için birçok sektörde ÖTV ve KDV indirimine gidildi.

Yapılan hamleler meyvesini verdi. Piyasalar yeniden canlanmaya, sanayide çarklar yine dönmeye başladı. Rekor seviyelere ulaşan işsizlerin sayısı da düşüşe geçti.

Borsalar da yükselişte. Tüm dünya borsaları ile paralel olarak istanbul menkul kıymetler borsası da hızlı bir çıkış yakaladı. Borsa 5 ay içinde değerini ikiye katladı.

Yani ekonomi toparlanmaya başladı. Yüzde 13'lük tarihi küçülmeye rağmen ekonomi yönetimi yıl sonunda pozitif büyüme yakalanabileceğini söylüyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetle Kurumu (BDDK) Haziran verilerinin yılın ikinci çeyreğinde türkiyenin krizden çıkma eğilimine girdiğini belirtiyor.

Ancak tüm verilere ve iyimser açıklamalara karşın korku henüz geçmiş değil. Fırtınanın ilk gününden bu yana 1 yıl geçti ancak tehlike çok uzakta sayılmaz.

EKONOMİ Kategorisindeki Diğer Haberler