YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Rumlar büyük endişe içinde
Yaşadığı ekonomik krize, siyasi kriz de eklenen Yunanistan'ın avrodan çıkarak eski para birimi Drahmi'ye geçmesinin Kıbrıs Rum kesiminin mali sistemine çok büyük zararı olacağı değerlendirildi.
Rumlar büyük endişe içinde
24 Mayıs 2012 / 11:42 Güncelleme: 24 Mayıs 2012 / 11:52

Rum ekonomisinin içinde bulunduğu durum ve Yunanistan'daki ekonomik ve siyasi krizin Rum tarafına etkileriyle ilgili derlendirmelerde bulunan Rum Yatırım Danışmanı Georgios Stavris, Rum ekonomisinin artık Yunanistan'daki gelişmelerin etkisi altında olduğuna işaret ederek, "Yunanistan maalesef tehlikededir ve Yunanistan ekonomisi nedeniyle biz de büyük zarara uğrayacağız" dedi.

Rum halkının ekonomiyle ilgili ilk kez dehşet ve geleceğe ilişkin büyük endişe içinde olduğunu belirten Georgios Satvris, "Ekonomide büyük bir likidite sorunu var, insanlar alışveriş yapamıyor. Dahası bankaların bize kredi verecek parası yok" ifadesini kullandı.

Binlerce Yunanlının iş bulmak için Kıbrıs Rum tarafına gittiğini, ancak orada da iş olmadığını, işsizlik oranının yüzde 10.6 olduğunu ifade eden Stavris, Rum kesiminin 1974'den bu yana ekonomik açıdan en zor günlerini yaşadığını kaydetti.


-"Tedbir alınmadı"-


Rum halkının 2-3 yıl öncesine göre çok zor günler geçirdiğini, Rum hükümetinin zamanında tedbir almadığını dile getiren Stavris, "Ekonomimizdeki sorunlar 2,5 yıldan beridir artmıştır. Gerçek şu ki, kriz bize Amerika'dan ve Avrupa Birliği'nden (AB) çok sonra geldi. Amerika şu anda krizi aştı. AB şu anda aşma yolunda, ancak maalesef Yunanistan ve Kıbrıs Rum tarafı, krizden çok daha ağır etkilendi" dedi.

Krizin, sıradan vatandaşı hükümetten ve bütçe açığından çok daha ağır vurduğunu kaydeden Stavris, şöyle devam etti:

"Yunanistan'da bildiğiniz gibi o kadar katı tasarruf önlemleri aldılar ki, Yunan halkı artık dayanma gücünün sınırına geldi. Yunan devleti artık Yunan vatandaşlardan daha fazla vergi toplayamıyor. Güney Kıbrıs'ta sorunların birikmesinden dolayı kötü etkilendik, çünkü 2-2,5 yıl gelmekte olan ve geldiği görünen krizi engellemek için gereken tedbirleri almadık. Son yıllarda sürekli seçim atmosferinde olduğumuzdan hükümet ve partiler alınması zorunlu olan tedbirleri almadı. Maalesef durum bugün Kıbrıslı Rumlar için 2 yıl öncekinden çok kötüdür."


-"Yunanistan'daki krizin doğrudan etkileri var"-


Yunanistan'daki krizin Güney Kıbrıs'a doğrudan etkileri olduğunu, Rum ekonomisinin artık büyük oranda Yunanistan'daki ekonomik ve siyasi gelişmelerin etkisinde olduğunu kaydeden Stavris, bunun nedeninin, 1-1,5 yıl önce Yunanistan'ın mali açıklarını kapatmak için tahvil bastığında Kıbrıs Rum bankalarının, "saflık edip bu tür devlet tahvillerinden milyarlarca avroluk satın alması olduğu"nu söyledi.

AB'nin, daha iyi yönetilebilir olması amacıyla Yunan borcunu yeniden yapılandırırken Yunan tahvillerine "tıraş" uyguladığını anımsatarak, Rum banklarının elindeki Yunan tahvillerinin değerinin çok düştüğünü anlatan Stavris, şöyle devam etti:

"Bunun hemen ardından Yunan ekonomik krizi Güney Kıbrıs'a taşındı. Şimdi Kıbrıs Rum bankalarının, yeniden AB kriterlerini yakalayabilmek için Yunan tahvillerine uygulanan tıraştan daha büyük oranda sermaye artırımına gitmeleri gerekiyor. Güney Kıbrıs'ta krizin daha da ağırlaştığı bir dönemde bunu yapabilmek için bankaların sermaye bulması gerekiyor ama bunu uluslararası piyasalardan bulmakta çok zorlanıyorlar. Çünkü Güney Kıbrıs'ın notu her üç uluslararası kredi derecelendirme kurumu tarafından düşürüldü."


-"Geçmişteki olanaklarımız değişti"-


Rum ekonomisinin başarının arkasında her zaman hazır ve ucuz kredi bulması olduğunu, şimdi artık bunun olmadığını ifade eden Stavris, "Bunun ana nedeni Yunan ekonomisi ve Yunan ekonomisinin içinde bulunduğu kötü durumdur. Yunanistan'daki durum bize aktarıldı. Güney Kıbrıs şimdi çok zor durumdadır. Çünkü geçmişteki olanaklarımız değişti" dedi.

Rum kesimindeki nüfusa göre kamu sektöründeki çalışanların oranının çok fazla ve kamuda çok yüksek maaşlar olduğunu, çok güçlü olan sendikaların kamuda küçülmeyi kabul etmediğini anlatan Stavris, Yunanistan'daki durumun Rum tarafındaki sorunları artırdığını ve karmaşıklaştırdığını söyledi.


-"Endişe ve korku var"-


"Kıbrıs'ta gerçek şu ki, şu anda geçirdiğimiz dönem 1974'ten beri geçirdiğimiz en zor ve tehlikeli ekonomik dönemdir" ifadesini kullanan Stavris, "1974 ve sonrasında yaşadığımız bütün sorunlar yönetilebilirdi. Kıbrıslı Rumlar 1974'teki savaşta ekonomileriyle ilgili neredeyse her şeylerini kaybetmiş, ancak düzeltebilmişti. Şu anda yeniden eski durumumuza dönüp dönemeyeceğimiz konusunda büyük bir endişe ve korku var" dedi.

Yunanistan avrodan çıkar ve Drahmi'ye dönerse, Rum bankaların satın aldığı ve halen değerleri azalan Yunan tahvillerinin değerinin sıfırlanacağını, Rum bankalarının bu açığı kapatmak için 12-13 milyar avro bulması gerektiğini kaydeden Stavris, "Bulamıyorlar, bu para yoktur. Rum yönetiminin bu kadar parası yoktur. Kredi derecelendirme kuruluşları Rum tarafının notunu düşürdüğü için dış piyasadan da para alamayız" diye konuştu.

Kıbrıs Rum kesiminde hükümetin ilk kez bir bankayı kurtarmak zorunda kaldığına işaret ederek, Rum tarafının Avrupa Destek Mekanizması'na girme tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu söyleyen Stavris, "Yunanistan birkaç yıl önce bu mekanizmaya başvurmuştu. Bu bizim, Kıbrıslı Rum vatandaşlar için büyük bir şoktur. Bugüne kadar Kıbrıslı Rumlar olarak en büyük silahımızın ekonomimiz olduğuna inanıyorduk. Güvenliydi, rekabet edebilirdi, verimliydi" ifadesini kullandı.


-"Kredileri toplayamaz"-


"Yunanistan maalesef tehlikededir ve Yunanistan ekonomisi nedeniyle biz de büyük zarara uğrayacağız" diyen Stvris, Güney Kıbrıs ve Yunanistan arasındaki ekonomik bağlantının Rum bankalarının Yunanistan'a gitmesinden sonra yoğunlaştığını anlattı. Stavris, "Kıbrıs Rum bankaları yalnız Yunan tahvilleri satın almış olmaları nedeniyle değil, Yunan vatandaşlarına çok miktarda kredi vermiş olmaları dolayısıyla da ortada kalmış durumdadır. Verdikleri kredilerin büyük bölümü geri ödenmeyecek" dedi.

Yunanistan Drahmi'ye dönmesinin Yunanistan açısından "felaket" olacağı, böyle bir durumda Yunan halkının yaşam düzeyinin daha da düşeceği değerlendirmesini yapan Stavris, "Yunanistan'ın Drahmiye geçmesi Yunanistan'da 300'ün üzerinde Kıbrıs Rum banka şubesi bulunmasından ve büyük faaliyet alanına sahip olmasından dolayı Güney Kıbrıs'ı etkiler, çünkü verdiği kredileri toplayamaz" diye konuştu.


-"Darboğaza girdik"-


Rum tarafının her zaman düşük faizli kredi bulduğunu, ekonomik kalkınma ve gelişmede banka kredilerinin rolünün çok büyük olduğunu anlatan Stavris, şöyle devam etti:

"Şimdi ekonomik kriz, bütçe açığı ve bankaların sorunu nedeniyle bir darboğaza girdik. Bu da hükümetin elinden sahip olduğu pek çok silahı aldı. Bankacılık sektörünü serbest bırakamıyor çünkü avrodayız ve Merkez Bankası'nın eskiden olduğu gibi hareket serbestisi olamıyor. Her şey ama her şey Avrupa'nın ve Avrupa Merkez Bankası'nın elinde. Şu anda krizi yönetebilmek için çok az hareket serbestisine sahibiz. Bu düzeltilemediği için bugün pek çok insan sıkıntı yaşıyor."


-"Bankaların kredi verecek parası yok"-


Ekonomide büyük bir likidite sorunu olduğunu, insanların alışveriş yapamadığını, bankaların insanlara kredi verecek parasının olmadığını anlatan Georgios Stavris, şunları söyledi:

"Asla sorunu olmayan büyük şirketlerin aniden devasa sorunlar yaşadığını görüyoruz. Sorun da işsizliğin artması demektir. Bugün resmi olarak açıklanan Güney Kıbrıs'taki işsizlik oranı yüzde 10,6'dır. Ama bence gerçek oran çok daha yüksektir, yüzde 12 civarındadır. Sorun işsiz oranı değildir, sorun ufukta bir şeylerin değişeceğine dair ümit olmamasıdır. Durumun, yanlışlardan dolayı sürekli kötüleştiğini görüyoruz.

Kıbrıslı Rumlarda ekonomi alanında ilk kez artan bir dehşet görüyoruz. Korku değil, dehşet diyorum. Geleceğine ilişkin büyük bir endişe içerisindedir. Binlerce Yunanlının iş bulmak için buraya geldiğini görüyoruz ama burada iş yok. Çok ama çok zor zamanlar geçiriyoruz. En büyük ümidin yabancıların Güney Kıbrıs'a yeni yatırım yapmasıdır. Kriz nedeniyle tatil için ülkeye gelen ve buradan gayrı menkul satın alan İngilizleri kaybettik. Şimdi dikkatler büyük ölçüde Rusya üzerinde yoğunlaşıyor. Rusyadan gelen turist sayısında artış görüyoruz ancak İngiltere'den gelen turist sayısı her geçen yıl azalıyor." AA

DÜNYA Kategorisindeki Diğer Haberler