YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
İşte referandumlarla yönetilen ülke
İşte referandumlarla yönetilen ülke
15 Haziran 2013 11:27
Anayasa ve yasa değişikliklerinde referandumun sıklıkla kullanıldığı İsviçre’de bu gelenek 100 yılı aşkın bir süredir başarıyla sürdürülüyor.

Ulusal, kantonal ve komünal düzeyde yapılan referandumlarla sadece vatandaşların kendi geleceğini belirleme hakkı değil, aynı zamanda politik sistemin istikrarı da garanti altına alınmış oluyor.

Sıklıkla yapılan referandumlarla, küçük gruplar bile bir yasanın çıkmasını sağlayabiliyor ya da engelleyebiliyor.

Yeni bir yasa teklifi için 7-27 kişi arasındaki bir gruptan oluşturulacak bir inisiyatif komitesi kurulması başlangıcı teşkil ediyor. Teklifin Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından geçen 18 aylık süre içerisinde 100 bin imza toplanması gerekiyor.

Yeterli imza toplandığı kanıtlanırsa, referandum teklifinin verildiği günden itibaren 54 ay içinde referandum yapılıyor. Son yıllarda başarılı olan referandum teklifi kampanyalarının yaklaşık 150 bin İsviçre Frangına mal olduğu belirtiliyor.

Parlamento tarafından kabul edilen anayasa değişiklikleri mutlaka referandumda oylanıyor. Buna zorunlu referandum deniyor. Burada hem geçerli oyların çoğunluğu hem de kantonların çoğunluğunun da kabul etmesi gerekiyor.

Diğer taraftan bir kişi bile, bir referandum komitesi kurarak,parlamentoda yapılan yasal değişikliğin iptali ile ilgili kampanya yürütebiliyor. Ancak bu, pratikte pek işleyebilen bir formül değil. Yasa Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra 100 gün içinde 50 bin imza toplaması gerekiyor. Bu yüzden daha çok referandum kampanyaları partiler ve sivil toplum örgütleri öncülüğünde yürütülüyor.

26 kanton ve 2 bin 495 komünden oluşan İsviçre'de federal hükümet ve kantonlar arasında da yetki paylaşımı var. Örneğin ülkenin genelini ilgilendiren konularda federal hükümet, eğitim, hastaneler ve polis hizmetleri gibi konularda kantonlar yetkili. Oylar komünlerde kurulan oy kullanma merkezlerinde kullanılabildiği gibi, posta yoluyla da iletilebiliyor. Ülkede, elektronik oylama için ise pilot uygulamalar sürdürülüyor.

Kanton ve komünlerde alınan kararlarda da referandum yapılabiliyor. Ancak her kanton ve komünün kendine özgü düzenlemeleri var. Bazı komünlerde kasaba meydanına toplanan halk el kaldırmak suretiyle oylama yapıyor ve doğrudan demokrasinin en güzel örneğini sergiliyor.

İsviçre'de federal düzeyde geçen yıl 12, bu yıl beş ayrı konu referanduma götürüldü. İsviçre en son 9 Haziran’da ülkenin yürütme organı olan Federal Konsey’in halk tarafından seçilip seçilmemesi ile, göçmen haklarına getirilen bazı kısıtlamaları oyladı. Oylama sonucunda Federal Konsey’in parlamento tarafından seçilmesi geleneği değişmezken, göçmen haklarına getirilen kısıtlamalar kabul edildi.

 

AA

DÜNYA Kategorisindeki Diğer Haberler