YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Parti kapatan Türkiye, AİHM'ne ne kadar tazminat ö
Parti kapatan Türkiye, AİHM'ne ne kadar tazminat ö
Parti kapatan Türkiye, AİHM'ne ne kadar tazminat ö
21 Mart 2008 / 08:06 Güncelleme: 00 0000 / 00:00

Türkiye, üyelik müzakerelerini yürüttüğü AB'nin kapatma rekortmeni. 1963'ten bu yana tam 24 partiye kilit vuruldu.


1990'dan önce itirazların taşınacağı bir kurum yoktu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne müracaat hakkı tanınınca konu uluslararası arenaya taşındı. AİHM, 'haksız yere kapatıldık' iddiasıyla kendisine başvuran HEP, DEP, ÖZDEP, EMEP, DKP, STP, TBKP ve Sosyalist Parti'yi haklı buldu. Yüklü miktarda tazminata mahkûm olan Türkiye, sadece Refah Partisi davasını kazandı. AİHM kararları, partilerin uluslararası hukuk normlarına aykı- rı şekilde kapatıldığını ortaya koyuyor. Uluslararası mahkeme, demokratik haklar, örgütlenme hürriyeti ve ifade özgürlüğünü vazgeçilmez görüyor.


AİHM TÜRKİYE'Yİ 8 KEZ CEZALANDIRDI


HADEP ve DEHAP 'haksız yere kapatıldıkları gerekçesi'yle AİHM'ye başvurdu. Mahkeme, davaların büyük bölümünde partileri haklı buldu ve Türkiye'yi tazminata mahkum etti. Türkiye aleyhine dava açıp haklı bulunan partilerden TBKP 120 bin frank, Sosyalist Parti 100 bin frank, ÖZDEP 70 bin frank, DEP 210 bin Euro, HEP 40 bin Euro, EMEP 18 bin Euro, DKP 16 bin Euro, STP 10 bin Euro tazminat almaya hak kazandı.

1998 yılında kapatılan RP'nin AİHM'ye yaptığı başvuru ise reddedildi. Mahkemenin bu kararı üzerine RP'nin devamı niteliği taşıyan Fazilet Partisi'nin (FP) kapatılması AİHM'ye götürülmedi. Kapatıldıktan sonra uluslararası mahkemeye başvuran partilerden HADEP ve DEHAP'ın davaları devam ediyor. Haklarında kapatma davası devam eden partilerden DTP, olumsuz bir sonuç çıkması durumunda yine AİHM'nin yolunu tutacak. AK Parti yönetimi ise henüz bu ihtimali değerlendirmiyor. AİHM kararları, Türkiye'deki birçok partinin uluslararası hukuk normlarına aykırı şekilde kapatıldığını ortaya koyuyor. AİHM, parti kapatmalarıyla ilgili kararlarında 'demokrasilerde siyasal partilerin kapatılamayacağı' görüşünü benimsemiyor. Ancak örgütlenme ve ifade özgürlüğünün sınırlarını genişletiyor. Siyasi Partiler Kanunu'nun (SPK) 'kapatmaya ilişkin hükümler' bölümünü de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (AİHS) aykırı buluyor.

Özbudun: AİHM'nin ölçüsü şiddet


Anayasa hukukçusu Prof. Dr. Ergun Özbudun, AİHM'nin parti kapatma davalarında iki temel ölçüsü olduğunu belirtiyor: "Biri, şiddeti özendirmek ve savunmak. Diğeri partinin demokratik ilkelerle bağdaşmayacak nitelikte olması." Özbudun, şöyle devam ediyor: "Parti, 'ben seçimleri kaldıracağım, kadınların oy hakkını yok edeceğim, falanca dinden olanların oy hakkını ortadan kaldıracağım' der, demokrasinin temel prensiplerinden biriyle çelişirse kapatma imkânı var. AİHM'de yeni bir değişiklik yok. Fazilet Partisi davası çekilmemiş olsaydı, yüzde yüz inancım FP lehine sonuçlanacaktı. FP'nin söylemi RP'nin söyleminden çok farklıydı. FP'ye kapatma davası açıldığında 'Bunu da savunur musunuz?' diye soruldu. Türkiye'yi bu konuda savunmayacağımı söylemiştim." Prof. Dr. Mustafa Kamalak ise AİHM'nin dinle ilgili suçlamaların olduğu davalarda taraflı olduğunu savunuyor. Kamalak, "Rencide edici bir sürü kavram kullandılar. AİHM, Leyla Şahin davasını reddedince FP davasını çekme kararı aldık. AİHM, RP dışındaki davalarda Türkiye'yi cezalandırdı." ifadelerini kullanıyor.ZAMAN

GÜNDEM Kategorisindeki Diğer Haberler