YENİ HABERLER
ÇOK OKUNANLAR
Avrupa, Türkiye'den uzaklaşıyor mu?
Avrupa, Türkiye'den uzaklaşıyor mu?
Avrupa, Türkiye'den uzaklaşıyor mu?
21 Mart 2008 / 09:59 Güncelleme: 21 Mart 2008 / 00:00

Türkiye'nin Avrupa Birliği süreci, uzun bir süredir gündemdeki önemini yitirmiş gözüküyor. Müzakerelerin askıya alınması sonrasında Türkiye kamuoyunda AB üyeliğine inancın hızla düştüğü biliniyor. Euro Barometre çalışmalarında Türkiye'nin AB üyesi olmasına ilişkin desteğin ülke içinde yüzde 50'ler seviyesine indiği ortaya çıktı. İki seçimin yaşandığı 2007 yılında AB süreci beklenen ivmeyi kazanmazken 22 Temmuz seçimleri sonrasında da süreç iç politikadaki hareketli gündemin ardında kaldı.


Avrupa'da değişen dinamiklerin de AB sürecinin yavaşlamasında etkili olduğu konusunda ortak görüş var. Özellikle Almanya'da Merkel'in, Fransa'da Sarkozy'nin liderliği 2004'te yakalanan iyileşmenin önünü kesmiş durumda. En son Sarkozy'nin, "Türkiye için alternatif üyelik" fikrine çevirmeye çalıştığı Barcelona Süreci de benzer bir çabayı ifade ediyor.


Peki, Türkiye AB'yi gündeminden bu kadar düşürmüş, AB cephesi ise farklı arayışlar içindeyken iki tarafın uluslararası politikadaki davranışları ne kadar farklı?


 Bir BM analizi


Bu sorunun cevabını Avusturya Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nden (OIIP) Prof. Dr. Paul Luif'in yaptığı bir çalışmada bulmak mümkün. TESEV ve OIIP'nin Viyana'da düzenlediği toplantıda bir sunum yapan Luif, AB'nin eski ve yeni üyeleri ile Türkiye'nin uluslararası olaylar karşısında ne derece farklı davrandığını araştırmış. Luif, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nda ülkelerin kullandığı oylardan yola çıkarak çalışmasını oluşturmuş.


BM Genel Kurulu'nda yıllara ve konulara göre ayrılan oylamalardan yola çıkılarak yapılan analizde AB'nin yeni üyelerinin giderek ilk 15 üye ülkeye benzer yönde oy kullandıkları sonucuna ulaşılıyor.


Özellikle Polonya ve Macaristan gibi 1970'lerde AB ile ayrı kutuplarda yer alan ülkelerin o dönemdeki oylamalarda yüzde 70'lik farklılıktan yüzde 2-3'ler düzeyine indiği gözleniyor. Güvenlik, Ortadoğu meselesi gibi sorunlarda AB'nin yeni üyelerinin giderek eski üyelerle uyum içinde karar aldıkları ortaya çıkıyor.


Türkiye'nin durumuna gelince.. 1970'lerde BM'deki oylamalarda AB ortalaması ile yüzde 30'luk bir fark gösteren Türkiye, özellikle 1990'ların sonundan itibaren giderek bu ortalamaya yaklaşıyor. Özellikle 2000'li yıllardan itibaren bütün oylamalarda Türkiye'nin, olaylar karşısında bir AB üyesi gibi tavır aldığı anlaşılıyor. Sadece iki konuda Türkiye ile AB ülkeleri arasında yüzde 10 üzerinde görüş farklılığı var, bunlar Ortadoğu ve insan hakları meseleleri. Ancak insan hakları konusundaki bakış açısındaki farklılığın son 10 yılda yüzde 35'ten yüzde 10 düzeyine düştüğü de çalışmadan çıkan sonuçlar arasında.


 Fransa'nın hali


BM Genel Kurulu'ndaki oylamalar dikkate alındığında 2000'li yıllardan itibaren Türkiye'nin ABD ile aynı eksenden çıkıp, AB ekseninde politik tavır oluşturması da çalışmadan çıkan sonuçlar arasında. Ancak burada tartışmaya açık bir durum var. 1 Mart Tezkeresi'nin Meclis'ten geçmemesi üzerine ABD ile ilişkilerde başlayan soğuma, bir paradigma kayması olarak algılanmaya yol açmış olabilir. Ama her ne olursa olsun veriler göz önüne alındığında Türkiye'nin bu süreçten itibaren uluslararası sorunlarda AB ile daha uyumlu tavır takındığı bir gerçek.


Çalışmadan çıkan ilginç sonuçlardan biri de uluslararası sorunlar karşısında AB ortalamasından en çok sapan ülkelerin başında Fransa ve İngiltere'nin gelmesi. Her iki ülkenin tavırlarına bakıldığında AB ortalamasından yüzde 10-15'lik bir farklılık gösterdikleri göze çarpıyor. Bu düzey, AB ile yeni üyeler bir yana, AB ile Türkiye arasındaki tavır farklılığından bile yüksek bir rakam. Özetle Luif'in çalışmasından, gündemin en sonlarına itilmesine rağmen Türkiye'nin, politik karar almada AB'den farklı davranmadığı sonucu çıkıyor. Çalışma dikkatle incelendiğinde ise ortaya "AB, Türkiye'den uzaklaşıyor mu" sorusunun yerini "Fransa AB'den uzaklaşıyor mu" sorusu alıyor. (REFERANS-Gökçe Aytulu )


 

GÜNDEM Kategorisindeki Diğer Haberler